Bron: © IG ciaktelesud. Volop overlast in de steden door crack-rokende mensen.
In parken en woonstraten wordt openlijk crack gerookt, terwijl bewoners machteloos toekijken. Wat ooit werd gezien als een probleem van ‘anderen’, speelt zich nu letterlijk voor de voordeuren af. De overlast groeit, het veiligheidsgevoel verdwijnt en gemeenten lopen achter de feiten aan. Pointer, het onderzoeksprogramma van KRO-NCRV, ging op onderzoek uit.
Crack gebruiken op staat is niet langer iets dat zich afspeelt in de schaduw. Bewoners kijken machteloos toe hoe hun buurt verandert in een ontmoetingsplek voor dealers en verslaafden. De overlast neemt toe, de spanning groeit en gemeenten worstelen met de vraag hoe houd je de stad leefbaar?
Zichtbaar op straat
Wie door het Museumpark in Rotterdam loopt, ziet groepjes mensen staan verspreid in het groen, gefocust op hun pijp. “De dealer is net langs geweest,” zegt een man die zelf ook crack heeft gerookt tegen Pointer. Even verderop hoest een vrouw hevig terwijl ze de rook uitblaast. Gesprekken moeten wachten. Eerst de volgende hijs.
Het beeld is herkenbaar in Amsterdam, Utrecht en Den Haag. Crackgebruik verplaatst zich nauwelijks nog naar verborgen plekken. Het speelt zich af in het volle zicht van voorbijgangers, kinderen en omwonenden.
De tekst gaat onder de video verder >>
Waarom crack zo onweerstaanbaar is
Crack is een rookbare vorm van cocaïne die vrijwel direct effect heeft op de hersenen. Het high worden is intens maar kort. Soms duurt het maar een paar seconden, soms enkele minuten. Juist die korte werking maakt het middel extreem verslavend. “Eén hijsje en je wilt er meteen nog één”, zegt een gebruiker in Amsterdam. Een andere gebruiker reageert met: “Het voelt alsof God je kust”.
Volgens het Trimbos-instituut werkt crack direct in op het beloningssysteem van de hersenen, waardoor gebruikers snel afhankelijk raken. Stoppen blijkt voor velen vrijwel onmogelijk zonder langdurige begeleiding.
Dealers houden verslaving in stand
Crack wordt verkocht in kleine bolletjes van gemiddeld vijf euro. In parken zoals het Oosterpark in Amsterdam zijn dealers constant aanwezig. “Altijd wel 5 of 10”. vertelt een gebruiker. Dealers lokken nieuwe klanten met gratis proefjes of belonen vaste gebruikers met korting of gratis crack. “Zo zorgen ze dat je blijft komen”, legt hij uit. De politie bevestigt dat deze verkoopstrategieën bewust worden ingezet om gebruikers afhankelijk te houden.
De tekst gaat onder de video verder >>
Overlast voor bewoners en dieren
De gevolgen voor omwonenden zijn groot. Bewoners klagen over vervuiling, intimidatie en kleine criminaliteit. “Mensen plassen in portieken en stelen pakketjes”, vertelt een buurtbewoner bij het Oosterpark. Ook worden er gebruikte pijpjes, afval en menselijke ontlasting aangetroffen.
Een minder zichtbaar, maar ernstig probleem is de impact op huisdieren. “Honden eten soms ontlasting met drugsresten”, zegt een hondenuitlaatservice. “Ik heb een keer met een schuimbekkende hond bij de dierenarts gezeten.” Dierenartsen waarschuwen dat drugsresten levensgevaarlijk kunnen zijn voor dieren, aldus de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde.
Gemeenten worstelen met aanpak
Vooral Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht kampen met structurele overlast door crackgebruikers. Amsterdam zet gebruikersruimtes en -bussen in om het gebruik van straat te halen. Het vermindert risico’s voor gebruikers én de omgeving. Toch blijft de druk op buurten groot.
Gemeenten zoeken naar een balans tussen zorg en handhaving. Zonder voldoende opvang, behandeling en toezicht blijft crackgebruik zich verplaatsen in plaats van verdwijnen, waarschuwen deskundigen.
Bronnen:
Trimbos-instituut, politie en gemeente Amsterdam