Historie van 4 mei

Op 4 mei 1945 capituleerden de Duitse troepen in Nederland, waarmee een einde kwam aan 5 jaren van onderdrukking en bezetting. Die dag werd bekendgemaakt dat de Duitse bezetter zich had overgegeven aan de geallieerden, wat leidde tot massale vreugde onder de Nederlandse bevolking. In steden en dorpen vierden mensen hun herwonnen vrijheid met vlaggen, bloemen en optochten. Tegelijkertijd begon het land aan de zware taak van wederopbouw na jaren van oorlogsschade en tekorten. De bevrijding betekende ook het begin van de verwerking van diepe wonden, zowel persoonlijk als maatschappelijk. Deze historische gebeurtenis wordt jaarlijks herdacht en gevierd op 4 en 5 mei.

Op 4 mei 1956 werd het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam officieel onthuld door koningin Juliana. Het monument is ontworpen door architect J.J.P. Oud en het beeldhouwwerk is van John Rädecker. Het dient als eerbetoon aan alle Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere gewapende conflicten. Sinds de onthulling vormt het monument jaarlijks het centrale punt van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei. Het indrukwekkende beeld symboliseert verdriet, veerkracht en de strijd voor vrijheid.

Op 4 mei 2010 werd de Nationale Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam abrupt verstoord door een man die plotseling luid schreeuwde. Deze gebeurtenis staat bekend als de actie van de Damschreeuwer. Door de schreeuw ontstond er paniek in de mensenmassa, waarbij honderden aanwezigen in paniek wegvluchtten. Er vielen meerdere gewonden doordat mensen ten val kwamen tijdens de chaos. De man bleek geen wapens bij zich te hebben en had geen terroristische bedoelingen. Na zijn aanhouding werd de herdenking hervat, maar de verstoring liet een diepe indruk achter op de aanwezigen en op het land.

Op 4 mei 1976 vond een tragische treinramp plaats bij Schiedam, waarbij 24 mensen om het leven kwamen en tientallen gewond raakten. De ramp gebeurde toen een internationale sneltrein uit Hoek van Holland frontaal in botsing kwam met een stoptrein richting Rotterdam. De kracht van de botsing zorgde voor enorme schade aan de treinen, waarbij wagons ontspoorden en in elkaar schoven. Hulpdiensten rukten massaal uit om slachtoffers te bevrijden en gewonden te verzorgen. De ramp schokte Nederland diep en leidde tot strengere veiligheidsmaatregelen op het spoor. Het was een van de ernstigste treinongelukken in de Nederlandse geschiedenis.

Op 4 mei 1728 ging de opera Tolomeo, re di Egitto van Georg Friedrich Händel in première in Londen. Deze opera in drie akten behoort tot het genre van de opera seria en is gebaseerd op het leven van de Egyptische koning Ptolemaeus IX. Het werk werd opgevoerd in het King’s Theatre aan de Haymarket, een belangrijk centrum voor operavoorstellingen in die tijd. De opera bevat indrukwekkende aria’s en muzikale dramatiek, kenmerkend voor Händels stijl. Ondanks Händels muzikale vakmanschap was de ontvangst gemengd, mede door de veranderende muzikale voorkeuren van het Londense publiek. Tolomeo was de laatste opera die Händel componeerde voor de Royal Academy of Music.

Op 4 mei 1959 zijn de Grammy Awards voor het eerst uitgereikt. Deze prestigieuze muziekprijzen zijn in het leven geroepen door de National Academy of Recording Arts and Sciences om uitzonderlijke prestaties in de muziekindustrie te erkennen. De eerste ceremonie vond gelijktijdig plaats in zowel het Beverly Hilton Hotel in Los Angeles als het Park Sheraton Hotel in New York. Grote winnaars van die avond waren onder andere Frank Sinatra, Ella Fitzgerald en het orkest van Count Basie. De Grammy’s groeiden uit tot een van de belangrijkste muziekprijzen ter wereld, waarbij artiesten uit diverse muziekgenres worden geëerd.

Op 4 mei 1780 werd de Epsom Derby voor het eerst verreden op de Epsom Downs in Surrey, Engeland. Deze paardenrace werd opgericht door Edward Smith-Stanley, de 12e Earl of Derby, en groeide uit tot een van de meest prestigieuze paardenraces ter wereld. De eerste winnaar was het paard Diomed, dat gereden is door jockey Sam Arnull. De Epsom Derby werd al snel een belangrijk sociaal evenement, waar de elite en het publiek samenkwamen om te genieten van de sport en de festiviteiten. Deze historische race legde de basis voor vele andere beroemde paardenraces wereldwijd.

4 mei is o.a. de geboortedag van:

• Audrey Hepburn (1923 – 1993) Nederlands-Brits actrice (Breakfast at Tiffany’s)
• Wytse van der Goot (1982) Nederlands sportjournalist
• Dave (Wouter Otto Levenbach) (1944) Nederlands zanger in het Frans
• Bartolomeo Cristofori (1655 – 1731) Italiaans muziekinstrumentenbouwer (uitvinder van de piano)
• Alice Liddell (1852 – 1934) Engels muze (inspiratie voor Alice in Wonderland)
• Jan Mulder (1945) Nederlands voetballer, columnist, schrijver en presentator
• Nelly Frijda (1936) Nederlands actrice en cabaretière (De stilte rond Christine M.)
• Jackie Jackson (1951) Amerikaans zanger en muzikant (The Jackson 5)

• Nationale Dodenherdenking – Nederland
• Internationale Dag van de Brandweer
• Moederdag – Spanje
• Sint Florian – Rooms-Katholicisme
• Dag van het Natuurgroen – Japan
• Nationale Jongerendag – China
• Cassinga Day – Namibië