In Historie van Vandaag geven wij aandacht aan gebeurtenissen op 25 januari die vroeger hebben plaatsgevonden. Mooie, treurige en bijzondere momenten uit het verleden, die wij ons misschien nog wel herinneren. (Her)ken jij ze?
Wat is er gebeurd op 25 januari?
Op 25 januari 1915 vond het eerste transcontinentale telefoongesprek plaats, een mijlpaal in de communicatiegeschiedenis en in 1945 eindigde de Slag om de Ardennen. In 1839 suggereerde Michael Faraday voor het eerst de mogelijkheid om lichtgevoelige materialen te gebruiken om beelden vast te leggen en in 1554 werd de stad São Paulo gesticht.
1915 – Het eerste transcontinentale telefoongesprek

In 1915 vond het eerste transcontinentale telefoongesprek plaats, een mijlpaal in de communicatiegeschiedenis. De verbinding werd gelegd tussen New York en San Francisco, over een afstand van ruim 5.000 kilometer. Het gesprek vond plaats op 25 januari en betrof onder andere Alexander Graham Bell, de uitvinder van de telefoon, en Thomas Watson, zijn assistent. Dit evenement markeerde het begin van een nieuw tijdperk waarin langeafstandscommunicatie mogelijk werd. De technische prestatie was indrukwekkend: meer dan 130.000 telefoondraden werden gebruikt om de verbinding te realiseren. Dit moment symboliseerde de groeiende rol van technologie in het dichter bij elkaar brengen van mensen en gemeenschappen.
1945 – Einde van de Slag om de Ardennen

De Slag om de Ardennen eindigde in januari 1945 en markeerde een beslissend moment in de Tweede Wereldoorlog. Deze laatste grote Duitse offensieve poging aan het westfront, ook wel bekend als het Ardennenoffensief, had als doel de geallieerde troepen te splitsen en Antwerpen te heroveren. Ondanks het element van verrassing en hevige gevechten in besneeuwde bossen, slaagden de Duitsers er niet in hun doelen te bereiken. De geallieerden, onder leiding van generaal Patton en Montgomery, herstelden snel en sloegen het offensief af. De zware verliezen aan beide zijden benadrukten de uitputting van de Duitse oorlogsvoering. De nederlaag in de Ardennen opende de weg voor het verdere geallieerde offensief richting Duitsland.
Tekst gaat verder onder de video >>
1971 – Levenslang voor Charles Manson

In 1971 werd Charles Manson veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf voor zijn rol in een reeks brute moorden die de Verenigde Staten schokten. Manson, de leider van de beruchte “Manson Family”-cult, had zijn volgelingen aangezet tot moorden, waaronder die op actrice Sharon Tate en 4 anderen in haar huis in augustus 1969. Zijn invloed op zijn volgelingen, gecombineerd met de gruwelijkheid van de misdaden, maakte hem tot een symbool van de duistere kant van de tegencultuur van de jaren ’60. Hoewel hij oorspronkelijk de doodstraf kreeg, werd dit omgezet in levenslang na de afschaffing van de doodstraf in Californië in 1972. Manson bleef tot zijn dood in 2017 een van de meest beruchte criminelen in de geschiedenis.
Tekst gaat verder onder de video >>
1839 – Michael Faraday suggereert de mogelijkheid van 1e fotografie

In 1839 suggereerde Michael Faraday, de briljante Britse wetenschapper, voor het eerst de mogelijkheid om lichtgevoelige materialen te gebruiken om beelden vast te leggen. Hoewel hij zelf geen fotograaf was, leverde hij bijdragen aan het begrip van chemische processen die de basis vormden voor de fotografie. Zijn ideeën en experimenten inspireerden anderen, zoals William Henry Fox Talbot en Louis Daguerre, die de eerste praktische fotografische methoden ontwikkelden. Faraday’s wetenschappelijke nieuwsgierigheid en innovatieve inzichten hielpen de weg vrij te maken voor een technologie die de manier waarop we de wereld vastleggen en herinneren voorgoed zou veranderen.
1971 – Idi Amin zet Milton Obote af

In 1971 pleegde generaal Idi Amin een militaire staatsgreep in Oeganda, waarbij hij de toenmalige president Milton Obote afzette. Amin, die jarenlang een vertrouweling van Obote was geweest, maakte gebruik van zijn controle over het leger om de macht te grijpen terwijl Obote in het buitenland was. De coup werd met weinig weerstand uitgevoerd, en Amin riep zichzelf uit tot president. Zijn regime begon met beloftes van stabiliteit en verzoening, maar veranderde al snel in een dictatuur gekenmerkt door wreedheden en schendingen van mensenrechten. Dit moment markeerde het begin van een van de donkerste periodes in de geschiedenis van Oeganda.
Tekst gaat verder onder de (Engelstalige) video (Nederlandse ondertiteling beschikbaar) >>
1919 – Oprichting van de Volkenbond

In 1919 werd de Volkenbond opgericht als onderdeel van het Verdrag van Versailles, waarmee de Eerste Wereldoorlog formeel werd beëindigd. Het was de eerste internationale organisatie die bedoeld was om wereldvrede te bevorderen en toekomstige conflicten te voorkomen. De Volkenbond had als doel om geschillen vreedzaam op te lossen, ontwapening te bevorderen en de rechten van minderheden te beschermen. Hoewel het een baanbrekend initiatief was, kampte de organisatie met aanzienlijke uitdagingen, zoals het ontbreken van belangrijke leden zoals de Verenigde Staten en het onvermogen om agressie van bepaalde landen effectief te stoppen. De Volkenbond legde echter de basis voor de oprichting van de Verenigde Naties na de Tweede Wereldoorlog.
Tekst gaat verder onder de video >>
1554 – São Paulo (Brazilië) wordt gesticht

In 1554 werd de stad São Paulo gesticht door jezuïetenpriester Manuel da Nóbrega en zijn metgezellen, waaronder José de Anchieta. De stichting begon met de oprichting van een missiepost, het Colégio de São Paulo de Piratininga, bedoeld om inheemse bevolkingsgroepen te bekeren tot het christendom. Gelegen op een strategische hoogvlakte in Brazilië, groeide São Paulo uit tot een belangrijk centrum voor koloniale handel en landbouw. De stad heeft sindsdien een cruciale rol gespeeld in de geschiedenis van Brazilië en is uitgegroeid tot een van de grootste en meest dynamische steden ter wereld. De stichting wordt jaarlijks gevierd op 25 januari, de naamdag van de apostel Paulus, de beschermheilige van de stad.
Tekst gaat verder onder de video >>
Er is er één jarig hoera!

25 januari is o.a. de geboortedag van:
- William Rutten (1970) Nederlands fotograaf
- Pieter van As (1899 – 1942) Nederlands verzetsstrijder in WOII
- Alicia Keys (1981) Amerikaans zangeres en muzikante
- Albert Heijn (1927 – 2011) Nederlands ondernemer
- Harrie Jansen (1947) Nederlands wielrenner en sportverslaggever
- Jenifer Lewis (1957) Amerikaans actrice
- Itzhak Stern (1901 – 1969) Pools verzetsstrijder die nauw samenwerkte met Oskar Schindler
- Maria von Trapp (1905 – 1987) Oostenrijks-Amerikaans gouvernante
- Suzanne Klemann (1963) Nederlands zangeres
- Frederik Ernst Müller (1889 – 1960) Nederlands politicus
Feestdagen op 25 januari

- Nationale Tuinvogeltelling – Nederland
- Burns Supper – Verenigd Koninkrijk
- Betico Dag – Aruba
- 25 Januari Revolutie – Egypte
- Stichtingsdag (São Paulo) – Brazilië
- Dydd Santes Dwynwen – Verenigd Koninkrijk
- Stichtingsdag (Luanda) – Angola
Contact met de redactie
Bekijk dagelijks onze Historie van Vandaag artikelen. Mis jij een belangrijke gebeurtenis, die vandaag heeft plaatsgevonden? Meld het aan onze redactie: pers@startpagina.nl.
Illustraties: Artist impressions door DALL-e.