Waarom zijn de lenzen van camera's rond maar zijn de foto's vierkant of rechthoekig?

Deze vraag is eerder gesteld maar dat antwoord vind ik onbevredigend. Ik kan ook de vraag stellen. Waarom zijn foto's niet rond? In de hoeken van de foto's zie je nu namelijk vaak onvolkomenheden doordat het licht in de lens "rond" binnenkomt en de hoeken dus anders belicht worden. Zou je dat met een vierkante of rechthoekige lens niet kunnen voorkomen?

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

De vorm van de lens bepaalt NIET de vorm van het beeld. Zo heb ik vierkante lenzen maar die geven evenzogoed geen vierkant beeld. Het oppervlak van de lens en zijn versterking bepalen de helderheid van het beeld. Bij een cirkelvormige lens heeft men bij de kleinste omtrek de grootste helderheid, bovendien worden lenzen door rotatie geslepen. Een vierkante lens is dus ooit een ronde lens geweest waar zijkanten van zijn afgehaald. Verder is inderdaad door de film het formaat van het benutte beeld bepaald, de lens zelf geeft een (flink) groter beeld dan wat de film of CCD/CMOS sensor oppakt. Omdat men ooit film gebruikte voor bewegende beelden en deze op een rol zitten zijn rechthoekige plaatjes het meest economisch. Bij "grote films werd ook een optische truc toegepast, het beeld werd in de breedte verkleind opgenomen en evenzoveel vergoot afgespeeld, zodaat het weergegeven beeld veel breder werd (cinemascope-principe) Onze ogen hebben een gezichtsveld wat veel meer breedte dan hoogte kent en verschilt zelfs bij man en vrouw (een vrouw kan op kortere afstand meer hoogteverschil waarnemen, waardoor vrouwen met een blik een man kunnen overzien waarbij mannen wel met hun ogen moeten bewegen om dat bij een vrouw te kunnen. Goh, wat wijdt die man uit zul je misschien denken. Toch zijn het deze achtergronden welke het huidige beeldformaat bepalen, deze is afgestemd op wat de gemiddelde mens aan hoogte/breedteverhouding waarneemt wat resulteert in 16X9 en 22X 9 (panoramisch beeld). De eerste TV 's hadden ronde beeldbuizen welke men later omvormde tot 4X3 en veel later tot 16X9 waarbij Philips een TV heeft die 20X 9 weergeeft (upscaling) Terug naar de lens, die is altijd rond gebleven en zal dat vermoedelijk altijd blijven omdat voor een exact slijpen rond de enige vorm is, waarbij men later eventueel de vorm uit de ronde lens slijpt die men wil benutten. Tegenwoordig draaien de meeste lenzen in een systeem voor scherpstelling maar bij lenzen die een andere focus voor X en Y hebben werkt dat niet (lenzen met een cilinder). In systemen waar deze lenzen gebruikt worden , zoals bij cinemascope, heeft deze lens een vaste positie en draait men een ronde compensatielens voor het exact scherpstellen. Ook brillenglazen worden rond aangeleverd en geslepen zodat ze in het montuur passen, waarbij het optisch middelpunt een heel belangrijke rol speelt.

De lens is rond maar de sensor is wel rechthoekig, daarom zijn foto's ook rechthoekig. Een vierkante lens zou het beeld vervormen waardoor je rare foto's krijgt.

Volgens mij is er niet alleen een technische verklaring zoals al correct aangegeven in de eerdere vraag over de lens. Dat de sensor (en vroeger beeld op de film) rechthoekig is en niet rond kan natuurlijk wel rond geregeld worden. Je mist dan wel beeld. Het feit dat we rechthoekige foto's hebben en (doorgaans) geen ronde, driehoekige of vierkante heeft te maken met de ideale vlakverdeling. Deze wordt ook gebruikt in de schilderskunst. Ook daar zijn wel ronde schilderijen, maar portret en landschapskunst worden vaak in specifieke verhoudingen (lengte/ breedte) weergegeven. Deze verhoudingen vind je ook terug in televisies en bioscoopschermen. Mensen vinden deze verhoudingen kennelijk het prettigst en prettiger dan een rond beeld.

Men zou stukken van de zijkant van de lens kunnen afslijpen zodat hij rechthoekig wordt, maar een dergelijke lens is veel moeilijker in de camera te bevestigen dan de ronde lens. Van de afgeslepen lens zijn van elke zijkant drie zijden recht, maar de bovenste zijde is half rond en heeft niet overal dezelfde hoogte, van de basis af gemeten. Hiervoor kan wel een oplossing worden gevonden, maar die is veel duurder dan toepassing van de ronde lens. Die is eenvoudig, met een ring voorzien van schroefdraad, te bevestigen.

1) Waarom geen rechthoekige lens? Een rechthoekige of vierkante lens is nauwelijks te maken. Bovendien wordt bij scherpstellen gebruik gemaakt van roterende beweging (schroefdraad) waardoor de lens draait. Voor een rechthoekige lens zou dat anders geregeld moeten worden, dat is complex en duur. 2) Waarom geen ronde foto? Zoals hierboven al gemeld zou dat een inefficient formaat zijn. Dat is volgens mij echter niet de belangrijkste reden. Een vierkant formaat zou dan immers nog altijd beter aansluiten bij een ronde lens dan een rechthoekig formaat. De echte reden is volgens mij dat mensen een voorkeur hebben voor rechthoekige foto's omdat die beter aansluiten bij ons eigen wereldbeeld, omdat we met onze twee ogen gewend zijn aan een rechthoekig beeld. Denk aan televisie waar nu overgegaan word van 4:3 naar een nog meer rechthoekig formaat 16:9. Ooit waren er Polaroid camera`s die vierkante foto's maakten, dat formaat is verder nooit erg aangeslagen.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100