Wat betekent Scheid in Duitse plaatsnamen?

Afgelopen weekend heb ik een mooie autotocht door de Moezel en Eifel streek in Duitsland gemaakt. Het viel mij op dat met name in de buurt van de grens met Luxemburg veel plaatsnamen eindigen op "scheid". Waar staat dit voor? Ik krijg het niet gegoogled. Is het net zoiets als wij Loo en Donk kennen in Nederlandse plaatsnamen?

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

De oorspronkelijke betekenis van de uitgang -scheid of -scheidt achter plaatsnamen is afkomstig en afgeleid van het oudhoogduitse scit of middelhoogduitse schit en betekende “rooiïng” of “ontbost”. Een vlakte die door ontbossing is ontstaan. -scheid: keltisch Wald (keitum), oder mittelhochdeutsch Rodungsplatz. http://de.wikipedia.org/wiki/Ortsname Pas veel later kreeg het begrip een algemene betekenis zoals grens, waterscheiding (voor bergkammen of passen). Paul Eduard Vogt (1851-1905) gebruikt in zijn publicatie van 1895 “Die Ortsnamen auf -scheid und -auel (ohl); ein Beitrag zur Geschichte der fränkischen Wanderungen und Siedelungen” de verklaring Wasserscheiding als de reeds toenmalige algemene betekenis van –scheid zoals die tot op heden nog geldt. https://archive.org/details/bub_gb_dHEuAQAAIAAJ Toegevoegd na 47 minuten: Krautscheid (ong. 250 inwoners bestaat uit de vroegere oorden Krautscheid, Ringhuscheid en Bellscheid. Het plaatsje wordt omringd door bossen, beken en beekdalen de zgn “seifen” . De oorden zijn ontstaan door ontbossing en worden nu gescheiden van andere dorpen door Wasser. De huidige betekenis is dus Wasserscheiding.

Het suffix "-scheid" in plaatsnamen komt van scheiding of grens. Sterker nog, dat betekent het letterlijk, ook in allerlei andere woordverbanden. In Nederland hebben we daar ook een equivalent voorbeeld van "Enschede", dat "aan de grens" betekent. Letterlijk betekende het ooit iets als "Vlakte die uit een bosgebed of een meent (gemeenschappelijk grondbezit) door ontbossing afgescheiden is". De taal heeft zich over de eeuwen duidelijk vereenvoudigd ;-)

Bronnen:
https://de.wikipedia.org/wiki/-scheid

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord op die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100