Hoe komen we aan de naam Prinsjesdag?

De benaming 'Prinsjesdag' werd al in de 17e en 18e eeuw gebruikt voor de viering van de verjaardagen van de prinsen van Oranje. Na het Tweede Stadhouderloze Tijdperk en de geboorte van de latere Willem V van Oranje-Nassau op 8 maart 1748 en vooral in de patriottentijd werd zijn verjaardag aangegrepen om demonstraties van Oranjegezindheid te houden.

De eerste 'Prinsjesdag' in de betekenis waarin wij die nu kennen, vond plaats op 2 mei 1814. Hoewel de staatkundige verhoudingen sindsdien sterk veranderd zijn, is het principe van deze dag gelijk gebleven: Prinsjesdag is de dag waarop de vorst ten overstaan van het parlement de troonrede uitspreekt. Tot de grondwetsherziening van 1848 was de inhoud van de troonrede officieel een zaak van de vorst; na 1848 bepaalden de ministers wat de Koning zou zeggen. Het duurde echter tot na de Eerste Wereldoorlog voordat de troonrede zijn huidige karakter kreeg, een schets van de stand van zaken en een presentatie van de plannen voor het volgende parlementaire jaar. Het voorlezen van de troonrede is gelieerd aan de opening van de zitting van de Staten-Generaal, die sinds 1888 plaatsvindt op de derde dinsdag van september.
.
Aanvulling:
Op maandag 20 september 1787 keerde stadhouder Willem V terug in Den Haag na tweejarig verblijf op Kasteel Het Oude Loo en in Nijmegen. De volgende dag, de derde dinsdag van september, was het feest. Later is besloten de dag van de plechtige opening van de Staten-Generaal ook zo te noemen.

Voor de herkomst van de naam Prinsjesdag, gaan we terug naar de 18e eeuw. De Prinsjesdag die toen gevierd werd, had weinig te maken met regeringsplannen. In die tijd was Prinsjesdag de dag waarop Nederland de verjaardag van de prinsen van Oranje vierde, vergelijkbaar met hoe wij nu Koningsdag vieren. Vanaf de geboorte van prins Willem, de latere stadhouder Willem V, op 8 maart 1748, werd de viering een populair volksfeest.

De term is in de loop van de tijd gebruikt voor verschillende publieke feesten, zoals de viering van de verjaardag van de prins van Oranje, de latere koning Willem I, van de verjaardag van de echtgenote van de koning of koninklijke bruiloften. De enige constante factor was de link naar de koninklijke familie.

Verder vind je op deze website http://isgeschiedenis.nl/nieuws/waarom-heet-prinsjesdag-prinsjesdag de volgende tekst:

'Een mysterieuze overgang

In 1814 las koning Willem I voor het eerst de troonrede voor in Den Haag. Dit was toen vooral nog een persoonlijke boodschap. Vanaf 1848 gingen ministers zich bemoeien met de inhoud van de toespraak. Vanaf dit jaar ging de viering dus lijken op de Prinsjesdag zoals wij hem tegenwoordig kennen. Echter, pas in 1930 werd de dag waarop het staatshoofd de troonrede voorleest officieel gedoopt tot Prinsjesdag. De viering stond al langer bekend als Prinsjesdag, maar niemand weet precies wanneer deze dag zo is gaan heten. Hoogstwaarschijnlijk heeft dit zijn oorsprong in de tweede helft van de 19e eeuw. Lang werd gedacht dat de dag deze naam kreeg omdat koning Willem I vaak te paard naar Den Haag ging, vergezeld door zijn zoons, de “prinsjes” van Oranje. Dit lijkt echter onwaarschijnlijk omdat de vroegste verwijzing naar Prinsjesdag als de dag waarop de troonrede wordt voorgelezen uit een gedicht genaamd “De opening der zitting van de Staten-Generaal” uit 1878 stamt. De regeringsperiode van Willem I eindigde al in 1840.'