Hoe garandeert de EFSA haar onafhankelijkheid?

Begin december las ik op GV dat de EFSA banden heeft met commerciële bedrijven.

Zie http://www.goeievraag.nl/vraag/EFSA.474625#1513883 . Open de reacties onder het antwoord van Kristal, en zoek op 'Volkskrant' om het begin te vinden van de discussie over de (on)afhankelijkheid van de EFSA.

De EFSA is opgericht om op een ONafhankelijke manier te waken over de veiligheid van (onder andere) voedingsmiddelen. Nu kun je als organisatie je onafhankelijkheid garanderen door alleen maar gebruik te maken van de onderzoeken van je eigen wetenschappers. Dat zou in mijn ogen de beste oplossing zijn, maar het wordt waarschijnlijk een erg dure oplossing.

Kennelijk maakt de EFSA gebruik van de diensten van onderzoekers die banden hebben met commerciële bedrijven. Uit de eerdergenoemde reacties blijkt dat dit vrijwel onvermijdelijk is. Maar als je dit doet, moet je een andere manier hebben om je eigen onafhankelijkheid te waarborgen. Hiertoe behoort ook het voorkomen van mogelijke belangenverstrengeling.

Mijn vraag is dus:
Op welke manier garandeert de EFSA dat zijzelf en de door haar gepubliceerde onderzoeken onafhankelijk zijn, ondanks de banden van de EFSA met commerciële bedrijven?
 

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

Ik begin met een disclaimer: "onafhankelijkheid" bestaat niet. Dat geldt zo'n beetje voor alles in het leven, en zeker ook voor EFSA. Iedereen heeft belangen bij alles wat je in het leven doet, en dat hoeft niet per se een commerciële belang te zijn, het kan ook prestige, een wetenschappelijke carrière zijn, noem maar op. Dit gezegd te hebben, EFSA is opgericht met als doel het verstrekken van onafhankelijke adviezen op het gebied van risico's gerelateerd aan voedsel en diervoeders, en om de samenwerking tussen lidstaten en andere belanghebbenden ("stakeholders" in het jargon) te promoten. Er zijn een aantal zekerheden ingebouwd in de oprichting en structuur van EFSA die allemaal gericht zijn om de onafhankelijkheid te waarbogen. Hoewel EFSA gefinancierd wordt uit EU-fondsen (het geld moet ergens vandaan komen!), opereert zij geheel onafhankelijk van de lidstaten, de bevoegde autoriteiten (zeg maar de VWA's in alle lidstaten), de Europese Cie en het Europees Parlement. Het spreekt voor zich dat er geen directe of indirecte banden zijn met bedrijfsleven, niet eens voor de organisatie van congressen of dergelijk. Het is dus geheel aan EFSA om te bepalen hoe en waaraan ze het geld uitgeven, en ze kunnen gevraagd of ongevraagd advies verstrekken over allerlei onderwerpen op gebied van voedsel, voeding, gezondheid, enz. EFSA heeft uiteraard bepaalde verplichtingen tegenover de Commissie, het EU parlement en de lidstaten, maar het is belangrijk om te beseffen dat de rol van EFSA is om advies te verstrekken ("risk assessment") aan deze, die hiermee hun beleid bepalen ("risk management") In gewoon Nederlands: EFSA vertelt hoe het zit en wat de gevolgen kunnen zijn van bepaalde beslissingen, en het is aan anderen om iets hiermee te doen en de politieke beslissingen te nemen. In de praktijk worden de adviezen van EFSA bijna altijd opgevolgd (hooguit worden er nuances geïntroduceerd of de implementatie trajecten gerekt) simpelweg omdat alle adviezen van EFSA openbaar zijn, en de politieke prijs van het niet volgen van een advies van EFSA dat iedereen kan vinden op Internet veel te hoog is. Maar dan moet je natuurlijk zo'n organisatie bemannen, en dan is de vraag, waar vind je de beste mensen, de allerbeste wetenschappers, die ook nog eens onafhankelijk zijn. Dat valt niet mee! Het valt trouwens ook niet mee om alles uit te leggen in 2500 karakters, dus ga ik door in een reactie, zie daar verder.

Bronnen:
http://www.efsa.europa.eu/en/aboutefsa/efsawho.htm

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100