Let op: Startpagina GoeieVraag geeft geen medisch advies. De antwoorden en reacties zijn geen vervanging voor een consultatie bij een arts. Raadpleeg bij gezondheidsklachten daarom altijd een arts.

Wat bedoelde de psychoanalyse in de 19de eeuw met de term "hysterisch"?

En welke term zou men in plaats daarvan vandaag gebruiken?

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

hystera is verwant met het Griekse woord voor baarmoeder. Het verschijnsel werd en wordt dan ook vaak gekoppeld aan vrouw zijn. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, betekent dit niet noodzakelijk iemand die "hysterisch" gaat doen (bv. gieren, brullen, huilen...) als er iets gebeurd. Hysterie is een bepaalde uitingsvorm van emoties vanuit verdrongen trauma's. Hysterie was een wijd verspreid en aanvaard fenomeen in die tijd. Bekijk maar eens het aantal vrouwen dat "flauw viel" als er iets niet was zoals zij het zich voorstelden. Daar werd geen punt van gemaakt, het was doodnormaal, vooral bij de rijkere klasse. En het is juist die klasse die bij Freud uiteraard over de vloer kwam. Onder hysterie vallen bv. ook ingebeelde ziekten, psychosomatische aandoeningen, het expressief uiting geven aan emoties (zoals gezegd niet enkel door gillen e.d. maar gewoon laten zien wat je voelt, dan kan ook heel stilletjes. Je kent wel die mensen aan wie je vraagt wat er scheelt en die dan het hoofd afwenden met "ach, laat maar"...). e.d.m. Freud dacht dat hij door psychoanalyse, en het doordringen tot de traumatische ervaring, mensen kon genezen van hysterie. Hij koppelde dit erg aan sexuele deprivatie, wat ook normaal was in die tijd bij de rijkere klasse. Vaak werden mensen immers uitgehuwelijkt aan iemand van goede stand, en had die man een maitresse waar hij zijn driften en passies mee uitleefde en waarvan hij waarschijnlijk soms ook echt hield. De vrouw werd enkel gebruikt als kindermachine zodat het geslacht werd verdergezet. de seks was kil en functioneel en hield op zo gauw de kinderwens volbracht was. Ondertussen is al vastgesteld dat hysterie in zijn pathologische vorm een veel complexere oorzaak heeft.

Hysterie was een verzamelterm voor - vaak nogal dramatische - klachten bij vrouwen, waar geen duidelijke verklaring voor was. Dat varieerde van epileptisch-aandoende insulten, het aannemen van onmogelijke houdingen, spasmen, verlamming van een been of arm, en nog veel meer. In de 19e eeuw was men al wel wat op het spoor van de psychische oorzaak van die klachten, hoewel er ook toen af en toe mensen waren die het meer in de neurologische hoek zochten, of dachten aan vergiftiging, etc. Daarvóór dacht men dat hysterie ontstond bij vrouwen wanneer de baarmoeder door het lichaam ging zwerven op zoek naar een foetus (ja echt) of dat het kwam doordat het 'vrouwelijk zaad' zich ophoopte in de buik. Daar dankt hysterie ook z'n naam aan. De 'behandeling' tot dan toe was om de vrouw tot een orgasme te brengen. In de 19e eeuw waren het o.a. Freud en Charcot die zich verdiepten in hysterie. Bekend was de 'grande hysterie' die Charcot beschreef, waarbij een vrouw een soort toevallen had en een typerende 'hysterische' houding werd aangenomen: in ruglig met de rug extreem hol, en dus de genitaliën omhoog gericht. Typerend is wel dat toen Charcot geen onderzoek meer deed naar deze vorm van hysterie, het ziektebeeld ook compleet verdween. In die tijd werd hysterie in al z'n vormen, dus ook de hysterische verlamming of blindheid, vooral behandeld met hypnose, en dat was vaak ook wel succesvol. Hysterie als verzamelnaam werd toen een term voor allerlei psychogene lichamelijke klachten, die vooral bij vrouwen voorkwamen. Ook in de 19e eeuw dacht men nog wel dat dit te maken had met een gebrek aan seksuele bevrediging, of in elk geval met de vrouwelijke geslachtsorganen. Vandaag de dag zouden we bij dergelijke ziektebeelden vooral spreken van conversie, maar ook paniek- of angststoornissen werden in de 19e eeuw wel aangemerkt als "hysterische stoornissen". En er zullen ook ongetwijfeld vrouwen zijn geweest met schizofrenie, epilepsie, of allerlei neurologische aandoeningen die klachten veroorzaakten waarvan men de oorzaak niet wist, en die dus werden aangemerkt als "hysterisch", vooral omdat ze vrouw waren en dus verondersteld werd dat dit het probleem moest zijn. De 'grande hysterie' die door Charcot werd beschreven is zeer waarschijnlijk een vorm van conversie en misschien bij sommige vrouwen simulatie geweest, en wat vroeger hysterische verlammingen of hysterische blindheid genoemd werd, zouden we nu conversieverlamming of conversieve blindheid noemen.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100