Ga naar de inhoud

Zeehondenpups verdwijnen uit de Waddenzee: wat speelt er en waaraan gaan ze vaker dood?

Zeehonden pups in de Waddenzee Bron: © Canva. De populatie zeehonden lijkt weer af te nemen. 

In de Waddenzee speelt mogelijk iets verontrustends. Terwijl er de afgelopen jaren juist iets méér zeehondenpups zijn geboren, daalt het totale aantal zeehonden. Dat roept vragen op bij onderzoekers. De Universiteit Utrecht en het Werelderfgoedcentrum Waddenzee gaan daarom uitgebreid onderzoek doen naar jonge zeehonden die hun eerste levensjaar waarschijnlijk niet overleven. De komende maanden analyseren zij gegevens van duizenden overleden dieren om te achterhalen wat er precies misgaat.

Meer geboortes, en toch minder zeehonden

Op het eerste gezicht lijkt de ontwikkeling vreemd. Rond 2020 leefden er naar schatting nog ongeveer 7.600 gewone zeehonden in de Waddenzee. Inmiddels is dat aantal gedaald naar ongeveer 7.200.

Dat is opvallend, omdat het aantal geboortes van pups in dezelfde periode juist licht is gestegen. Toch verdwijnen veel jonge dieren spoorloos voordat ze één jaar oud zijn.

Volgens onderzoekers worden de meeste van deze jonge zeehonden nooit teruggevonden. Niet langs de Nederlandse kust en ook niet bij buurlanden. Dat doet vermoeden dat veel dieren verder op zee overlijden.

De gewone zeehond, officieel bekend als Phoca vitulina, trekt na de eerste maanden vaak de open zee op om zelfstandig voedsel te zoeken. Juist in die fase kan het misgaan.

Mogelijk voedseltekort of concurrentie

Wetenschappers hebben nog geen duidelijke verklaring. Er zijn wel verschillende vermoedens.

Zo kan het zijn dat jonge zeehonden moeite hebben om voldoende voedsel te vinden. Ook kan er meer concurrentie zijn op zee, bijvoorbeeld door andere zeehonden of veranderende visbestanden. Harde bewijzen ontbreken nog. Dat komt vooral doordat er tot nu toe weinig grootschalig onderzoek naar deze specifieke vraag is gedaan.

Zeehond als graadmeter voor de natuur

Het nieuwe onderzoek is mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds. Volgens natuurorganisaties is de zeehond een belangrijke indicator voor de gezondheid van het ecosysteem.

Als roofdier staan deze dieren hoog in de voedselketen. Veranderingen in de zeehondenpopulatie zijn daarom een signaal dat er iets verandert in het natuurlijke evenwicht van de Waddenzee.

De zeehond maakte de afgelopen 40 jaar juist een sterke comeback. In de jaren 60 stond de soort nog onder zware druk door jacht en vervuiling. Dat de populatie nu opnieuw lijkt af te nemen, maakt onderzoekers bezorgd.

De tekst gaat verder onder de Instagram-berichten >>

Ook belangrijk om te weten: de paddentrek gaat weer beginnen.

De komende maanden cruciaal

De wetenschappers gaan gegevens analyseren van ongeveer 2.300 overleden zeehonden die de afgelopen jaren zijn geregistreerd. Binnen 6 maanden hopen zij een eerste beeld te krijgen van mogelijke oorzaken.

Dat onderzoek kan belangrijke inzichten opleveren. Niet alleen voor de zeehond, ook voor de toekomst van het hele Waddengebied.

Want als jonge zeehonden massaal verdwijnen zonder duidelijke reden, kan dat een waarschuwing zijn dat er in de natuur meer aan de hand is dan we nu zien.

Ook een GoeieVraag: Hoe komen voedingsstoffen in de (wadden)zee?

Bronnen:

NOS, Universiteit Utrecht, Wereld Natuur Fonds, Werelderfgoedcentrum Waddenzee

Meer over: