Foto: © Canva. De rivierkreeft is vogelvrij verklaard.
De rivierkreeft rukt razendsnel op in Nederlandse sloten en rivieren en zorgt voor groeiende schade aan oevers, waterkwaliteit en biodiversiteit. Waterschappen trekken daarom aan de bel én grijpen in. Tegelijkertijd blijkt de rivierkreeft verrassend genoeg ook gewoon eetbaar en zelfs lekker. Hoe zit dat?
De opmars van de rivierkreeft is geen klein probleem meer. In steeds meer gebieden nemen deze dieren het ecosysteem over. Ze graven gangen in oevers, waardoor deze instabiel worden en soms zelfs instorten. Dat levert risico’s op voor dijken, wegen en landbouwgrond.
Daarnaast eten rivierkreeften waterplanten en kleine waterdieren op, waardoor het natuurlijke evenwicht in het water verstoord raakt. “De schade loopt op en het ecosysteem raakt uit balans”, meldt NOS Nieuwsuur. Ook zorgen de dieren voor troebel water, wat de groei van planten verder belemmert.
Lees verder onder de video >>
Waterschappen grijpen in
Waterschappen zien zich genoodzaakt om rigoureus in te grijpen. In verschillende regio’s wordt grootschalig jacht gemaakt op de kreeft om de populatie terug te dringen. Daarbij werken ze samen met beroepsvissers en gespecialiseerde bedrijven.
Volgens NOS wordt de rekening voor deze aanpak deels bij het Rijk neergelegd. Het probleem is zo groot geworden dat landelijke coördinatie nodig is. De bestrijding kost namelijk veel geld en vraagt om langdurige inzet. De maatregelen richten zich op meerdere fronten:
- intensief wegvangen van rivierkreeften
- onderzoek naar natuurlijke vijanden
- aanpassen van waterbeheer om leefomstandigheden minder gunstig te maken
Toch is het uitroeien van de soort vrijwel onmogelijk. De dieren planten zich snel voort en passen zich makkelijk aan.
Van plaag naar delicatesse
Opvallend genoeg zien sommige partijen juist kansen. Want ja, de rivierkreeft is eetbaar en wordt in andere landen al lang als delicatesse beschouwd. Denk aan gerechten met gekookte kreeft, salades of pasta’s.
In Nederland groeit de interesse om gevangen rivierkreeften te verwerken tot voedsel. Daarmee sla je 2 vliegen in 1 klap: je bestrijdt de plaag én voorkomt voedselverspilling. Het benutten van de vangst kan helpen om de kosten te drukken.
Restaurants experimenteren inmiddels met lokale rivierkreeft op het menu. De smaak wordt vaak omschreven als een kruising tussen garnalen en kreeft.
Lees verder onder de video >>
Vangen is geen wondermiddel
Toch is niet iedereen enthousiast over deze aanpak. Sommige ecologen waarschuwen dat commerciële interesse ook averechts kan werken. Als er geld te verdienen valt met de rivierkreeft, ontstaat mogelijk juist een prikkel om de populatie in stand te houden.
Daarnaast blijft het probleem structureel. Zolang de omstandigheden in het water gunstig blijven, blijft de soort zich verspreiden. Alleen vangen is dus geen wondermiddel.
Balans tussen bestrijden en benutten
De strijd tegen de rivierkreeft laat zien hoe complex natuurbeheer is geworden. Wat ooit begon als een exotische soort, groeit nu uit tot een hardnekkige plaag met economische én ecologische gevolgen.
Waterschappen kiezen daarom voor een combinatie van maatregelen: bestrijden waar nodig, maar ook kijken hoe de vangst nuttig kan worden ingezet. Of de rivierkreeft daarmee van vijand verandert in voedselbron, moet de komende jaren blijken.
Duidelijk is dat de rivierkreeft voorlopig niet uit het Nederlandse water is verdwenen.
Bronnen:
NOS, Talpa