Ga naar de inhoud

Touchscreen in de auto: Een dodelijke afleiding?

Touchscreen in de auto: Een dodelijke afleiding? Bron: Canva. Touchscreen in de auto: Een dodelijke afleiding? 

Het dashboard van de moderne auto begint steeds meer op een iPad te lijken. Fysieke knoppen maken plaats voor strakke touchscreens waarin vrijwel elke functie verstopt zit. Uit recente Nederlandse cijfers blijkt dat deze digitale trend zorgt voor levensgevaarlijke situaties: 1 op de 5 automobilisten raakte al bijna van de weg.

Je herkent het vast wel: je rijdt op de snelweg en wilt “even snel” de temperatuur iets lager zetten of van radiostation wisselen. Vroeger draaide je blindelings aan een knop. Tegenwoordig moet je door 3 digitale menu’s scrollen op een scherm, terwijl je met 100 kilometer per uur over het asfalt raast.

De opkomst van de ‘rijdende smartphone’

Onder aanvoering van merken als Tesla hebben autofabrikanten de afgelopen jaren massaal ingezet op minimalisme. Knoppen zijn duur om te maken en kunnen kapot; software is goedkoper en makkelijk te updaten. Het resultaat? Dashboards die er prachtig uitzien in de showroom, maar in de praktijk zorgen voor frustratie en, erger nog, afleiding.

Het grote probleem is het gebrek aan tactiele feedback. Een fysieke knop kun je voelen zonder te kijken. Je weet precies waar hij zit en wanneer je hem hebt ingedrukt. Een touchscreen is plat en gevoelloos; je bent verplicht om je ogen van de weg te halen om te zien waar je drukt.

Schokkend onderzoek: 4x langer je ogen van de weg

Het Zweedse automagazine Vi Bilägare deed een onthullend onderzoek. Ze lieten bestuurders in verschillende auto’s simpele taken uitvoeren (stoelverwarming aan, radio verzetten, airco aanpassen) bij een snelheid van 110 km/u.

De resultaten waren schokkend:

  • In een Volvo uit 2005 (met fysieke knoppen) kostte het uitvoeren van de taken 10 seconden. De auto legde in die tijd 300 meter af.
  • In een moderne elektrische auto met alleen touchscreens, zoals de MG Marvel R, duurde dezelfde takenreeks 45 seconden.
  • Het gevolg: De bestuurder van de moderne auto reed meer dan 1,3 kilometer (!) grotendeels blind.

Tekst gaat onder het bericht verder >>

Nederlandse cijfers liegen niet: De ‘rijdende smartphone’ eist zijn tol

Dat het bedienen van een touchscreen tijdens het rijden gevaarlijk is, is niet langer een onderbuikgevoel. Uit de Barometer Verkeersveiligheid van Interpolis komen verontrustende cijfers naar voren:

  • Bijna-ongelukken: Maar liefst 1 op de 5 automobilisten met een touchscreen geeft aan dat het bedienen ervan bijna tot een ongeluk heeft geleid.
  • Enorme afleiding: Bijna de helft (46%) van de bestuurders vindt het ingebouwde scherm een grote bron van afleiding.
  • Navigatie is boosdoener #1: Vooral het instellen van de route (65%) en het bedienen van de muziek (24%) zorgen ervoor dat de ogen niet op de weg zijn.

Opvallend is dat vooral jongeren (18-24 jaar) het scherm vaak gebruiken tijdens het rijden (75%), tegenover 33% van de 65-plussers. Toch is de conclusie breed gedragen: driekwart van alle Nederlanders vindt dat deze schermen de verkeersveiligheid negatief beïnvloeden.

Frustratie over ‘verstopte’ functies en merkverschillen

Uit een grootschalige peiling van het Radar Panel, onder ruim 7.500 automobilisten, blijkt waar de schoen wringt. Bestuurders ergeren zich groen en geel aan functies die diep in menu’s verstopt zitten, zoals het uitschakelen van de verplichte snelheidswaarschuwing of Lane Assist. De ironie is pijnlijk: om deze ‘veiligheidssystemen’ uit te zetten, moet je gevaarlijk lang op een scherm kijken.

Opvallend is dat het risico per automerk verschilt. Bestuurders van Volkswagen en Peugeot melden vaker gevaarlijke situaties (tot 25%) dan gemiddeld, terwijl rijders van Aziatische merken als Toyota en Hyundai het systeem als iets veiliger ervaren.

Toch is de roep van de Nederlandse automobilist duidelijk: 53% wil gewoon weer fysieke knoppen. Of zoals een deelnemer het treffend samenvat:

Een telefoon vasthouden kost je €430 boete, maar legaal door menu’s scrollen is minstens zo gevaarlijk.

Trager dan een dronken bestuurder

Nog verontrustender is Brits onderzoek van IAM RoadSmart. Zij vergeleken de reactietijden van bestuurders in verschillende situaties. De resultaten zijn angstaanjagend:

  • Bestuurders die hun touchscreen (Apple CarPlay/Android Auto) bedienden, reageerden 57% trager op onverwachte gebeurtenissen.
  • Ter vergelijking: iemand die net aan de alcohollimiet zit, reageert ‘slechts’ 12% trager. Iemand die cannabis heeft gebruikt, 21% trager.

De conclusie is hard: wie tijdens het rijden door Spotify-lijsten scrolt op zijn dashboard, is op dat moment een groter gevaar op de weg dan iemand die met een slok op achter het stuur kruipt.

De harde grens: 2 seconden

De Amerikaanse AAA Foundation hanteert een simpele, harde grens: als je je ogen langer dan 2 seconden van de weg haalt, verdubbelt de kans op een crash direct.

De realiteit in een moderne auto? Het instellen van navigatie op een touchscreen duurt gemiddeld 40 seconden. Zelfs als je dit opdeelt in korte blikken, ben je constant in de gevarenzone.

Euro NCAP grijpt in: Knoppen moeten terug

De roep om veiligheid is inmiddels zo groot dat de industrie wordt teruggefloten. Euro NCAP, de organisatie die de veiligheidsscores van auto’s bepaalt (de bekende sterren), heeft aangekondigd de regels vanaf 2026 aan te scherpen.

Wil een autofabrikant nog de maximale score van 5 sterren halen? Dan moeten essentiële functies weer bediend worden met fysieke knoppen, hendels of schakelaars.

Het gaat hierbij om cruciale zaken zoals:

  • Richtingaanwijzers
  • Alarmlichten
  • Ruitenwissers
  • De claxon
  • De eCall (SOS-functie)

Dit is een duidelijk signaal naar de auto-industrie: design mag nooit boven veiligheid gaan.

Conclusie: De balans vinden

Betekent dit het einde van het touchscreen? Zeker niet. Voor navigatie en media blijft een groot scherm ideaal. Maar voor functies die je tijdens het rijden blindelings moet kunnen vinden, is de terugkeer van de fysieke knop geen stap terug in de tijd, maar een sprong vooruit in verkeersveiligheid.

De auto van de toekomst is hopelijk niet meer een rijdende tablet, maar een slimme machine die je ogen op de weg houdt, en je handen aan het stuur.

Lees ook: Onjuiste stuurhouding in de auto is levensbedreigend.