Bron: © Canva. Prostaatkanker is de meest voorkomende kankersoort bij mannen.
Voor mannen met prostaatkanker kan hormoontherapie een langdurig onderdeel van het leven zijn. Juist daarom is nieuws over een hormoonpleister, die volgens onderzoekers even goed werkt als de gebruikelijke injecties. Lees hier over de laatste ontwikkelingen.
Prostaatkanker meest voorkomende kankersoort bij mannen
Het gaat hier niet per se om een compleet nieuwe behandeling van prostaatkanker, maar om een nieuwe manier van toedienen: zonder prik. En dat kan voor veel patiënten een groot verschil maken in comfort, zelfstandigheid en kwaliteit van leven.
Prostaatkanker is de meest voorkomende kankersoort bij mannen. In Nederland krijgen jaarlijks meer dan 14.000 mannen deze diagnose en overlijden er ongeveer 3.000 mannen aan de ziekte. Tegelijkertijd is prostaatkanker vaak goed te behandelen, waardoor veel patiënten nog jaren leven met therapieën die de ziekte remmen. Dan telt niet alleen of een behandeling werkt: ook hoe belastend die behandeling in het dagelijks leven is.
Waarom hormoontherapie zo belangrijk is bij prostaatkanker
Bij prostaatkanker draait hormoontherapie om het verlagen of blokkeren van mannelijke hormonen, vooral testosteron. Prostaatkankercellen gebruiken die hormonen meestal om te groeien en te overleven. Door de aanmaak of werking van testosteron te remmen, kan het de groei van kanker afremmen.
Hormoontherapie wordt vooral ingezet bij uitgezaaide prostaatkanker, meestal als palliatieve behandeling: om de ziekte af te remmen en klachten te verminderen. Maar ook bij niet-uitgezaaide prostaatkanker kan deze behandeling een rol spelen, bijvoorbeeld als aanvulling op bestraling om de kans op genezing te vergroten.
De bekendste vorm is nu nog de injectie. Veel mannen krijgen eens per 3 tot 6 maanden een prik die de testosteronproductie onderdrukt. Daarnaast bestaan er tabletten en in sommige gevallen vindt er een operatie aan de zaadballen plaats. Die laatste optie is medisch gezien een relatief kleine ingreep, maar emotioneel vaak wel veel zwaarder.
Wat er nieuw is aan de hormoonpleister
De kern van het nieuws is simpel: Britse onderzoekers van de Universiteit van Londen melden dat een hormoonpleister even effectief werkt als de gebruikelijke hormooninjecties. Daarmee lijkt een prikloze behandeloptie in beeld te komen voor mannen die nu aangewezen zijn op injecties of dagelijkse pillen.
Die ontwikkeling past in een bredere beweging in de zorg. Behandelingen verschuiven steeds vaker van het ziekenhuis naar huis, zolang de werkzaamheid gelijk blijft. Voor patiënten betekent dat mogelijk minder ziekenhuisbezoeken, minder medische handelingen en meer regie over het dagelijks leven.
Vooral voor mannen die opzien tegen prikken, vaak naar het ziekenhuis moeten of kwetsbaar zijn voor complicaties rond injecties, kan dat aantrekkelijk zijn. Een pleister klinkt misschien als een klein verschil, alleen voor iemand die jarenlang hormoontherapie nodig heeft, kan de toedieningsvorm veel uitmaken.
Geen prik, alleen niet minder bijwerkingen
Belangrijk is wel om één misverstand te voorkomen: een pleister kan de prik vervangen, alleen waarschijnlijk niet de hormonale belasting van de behandeling. De werking blijft namelijk hetzelfde: het onderdrukken van testosteron.
En juist daardoor blijven bijwerkingen van hormoontherapie bestaan. Denk aan opvliegers, vermoeidheid, minder spiermassa, gewichtstoename, minder zin in seks, erectieproblemen, stemmingswisselingen en botontkalking.
Ook gewrichtspijn, hoofdpijn en pijnlijke zwelling van borstweefsel komen voor. Uit de bijsluiter van bestaande middelen zoals Zoladex blijkt bovendien dat er ook risico’s zijn op hogere bloedsuiker, depressieve klachten en hart- en vaatproblemen.
Met andere woorden: de pleister maakt de behandeling mogelijk minder invasief. De grootste winst lijkt voorlopig dus vooral te zitten in gebruiksgemak en patiëntvriendelijkheid.
Wat dit in de praktijk betekent
Veel mannen met prostaatkanker leven lang door met onderhoudsbehandeling. Juist dan verschuift de aandacht van alleen overleving naar ook kwaliteit van leven. Hoe vaak moet je naar het ziekenhuis? Hoe zwaar voelt de behandeling mentaal? Hoe zichtbaar is ziekte in je dagelijkse routine? En hoeveel vrijheid houd je over?
Een hormoonpleister raakt precies aan die vragen. Het maakt de behandeling beter inpasbaar in het gewone leven. Dat kan voor de ene patiënt weinig verschil maken, en voor de andere juist enorm veel.
Bronnen:
ND, De Volkskrant, Kanker.nl, Geneesmiddeleninformatiebank