Bron: © Canva. Wat is nog veilig te eten?
PFAS zitten in ons voedsel en dat betekent dat je ze ongemerkt binnenkrijgtn via wat je eet en drinkt. PFAS zijn chemische stoffen die nauwelijks afbreken en daardoor in de bodem, in het water, in dieren en uiteindelijk in mensen terechtkomen. Via landbouwgrond, rivieren, vis, vee en zelfs eieren belanden ze op je bord. De vraag is nu welke producten PFAS-vrij zijn en waarmee krijg je de meeste hoeveelheid binnen?
Uit onderzoeken van het RIVM en de Europese voedselautoriteit blijkt dat vooral dierlijke producten en vis de grootste bron zijn van PFAS in voeding. Het verschil tussen producten kan echter enorm zijn. Sommige bevatten relatief veel PFAS, terwijl andere producten bijna verwaarloosbare hoeveelheden bevatten.
Producten met veel PFAS:
Als je kijkt naar onderzoeken in Nederland en Europa, dan komt een duidelijke top naar voren van voedingsmiddelen waarin relatief vaak hogere PFAS-waarden worden gemeten. De belangrijkste risicoproducten zijn:
- Vis, vooral uit rivieren en binnenwater
- Eieren van hobbykippen of eigen kippen
- Lever en orgaanvlees
- Wild vlees
- Drinkwater uit vervuilde gebieden
Vooral vis staat bovenaan. PFAS hopen zich op in water en vervolgens in vissen. Hoe ouder en vetter de vis, hoe hoger de concentratie vaak is. In sommige gebieden wordt zelfs afgeraden om regelmatig zelf gevangen vis te eten.
Eieren van hobbykippen zijn misschien wel de grootste verrassing. In verschillende Nederlandse onderzoeken bleken eieren van eigen kippen soms veel meer PFAS te bevatten dan eieren uit de supermarkt. Dat komt doordat kippen in de bodem pikken en daar PFAS binnenkrijgen via wormen en insecten.
Ook lever en orgaanvlees kunnen meer PFAS bevatten, omdat deze stoffen zich ophopen in organen van dieren.
Producten met weinig PFAS:
Gelukkig zijn er ook veel producten die juist weinig PFAS bevatten. Dat zijn vooral plantaardige producten en basisvoeding uit gecontroleerde landbouw.
Voedingsmiddelen met lage PFAS-waarden zijn onder andere:
- Groente en fruit uit de supermarkt
- Brood en granen
- Rijst en pasta
- Aardappelen
- Peulvruchten
- Noten
- Zuivel (meestal lage waarden)
PFAS hopen zich namelijk vooral op in dieren en minder in planten. Daarom bevatten plantaardige producten over het algemeen veel minder PFAS dan vlees, vis en eieren.
Dat betekent dus dat een voeding met veel groente, granen en plantaardige producten automatisch minder PFAS bevat dan een voeding met veel vis, eieren en orgaanvlees.
Lees verder onder de video >>
Wat kun je beter wel en niet doen?
Het belangrijkste advies van deskundigen is niet dat je bepaalde producten volledig moet vermijden, maar dat je slim kiest en vooral varieert met wat je eet.
Een paar praktische regels helpen al veel:
- Eet niet elke week vis uit dezelfde rivier of regio
- Eet eieren van eigen kippen met mate
- Wissel af tussen verschillende soorten voedsel
- Eet voldoende groente, granen en plantaardige producten
- Drink gewoon kraanwater (dat wordt gecontroleerd)
Variatie is eigenlijk de belangrijkste regel. Als je steeds hetzelfde eet uit dezelfde bron, kun je relatief veel PFAS binnenkrijgen. Door af te wisselen blijft de totale inname veel lager.
Je hoeft dus niet in paniek te raken over PFAS, maar het is wel verstandig om vooral te variëren met voeding en niet te veel uit één risicobron te eten. Met een gevarieerd eetpatroon met veel plantaardige producten blijft de hoeveelheid PFAS die je binnenkrijgt meestal beperkt.
Bronnen:
RIVM, Wageningen University, NVWA