Draai voor klassieke weergave

Nostalgische gerechten, hoe wij vroeger aten

Het avondeten is een heerlijk moment van de dag. Samen aan tafel zitten, de dag bespreken en genieten van het eten. Tegenwoordig is het aanbod met eten zo groot, dat bijna elk denkbaar ingrediënt in de supermarkt of speciaalzaak te verkrijgen is. Vroeger was dat wel anders.

Geniet je nog wel eens van een gerecht van vroeger? De klassieke keuken is nog steeds populair. In deze blog gaan wij even terug in de tijd en bespreken we tien nostalgische gerechten van vroeger. Je zult ze ongetwijfeld herkennen.

Tien nostalgische gerechten:

1. Hete bliksem

Hete bliksem is een stamppot van aardappels, appels en ui. Dit klassieke gerecht heeft zijn naam te danken aan het feit dat het heel lang warm blijft. Dit is te wijden aan de appel, omdat de appel door zijn hoge vochtgehalte langer dan de meeste ingrediënten warm blijft. Deze stevige maaltijd werd vroeger geserveerd met bloedworst. 

2. Blote billetjes in ’t gras

Het gerecht Blote billetjes in ’t gras bestaat uit aardappels, snijbonen, witte bonen en daarbij geserveerd een rookworst. Dit nostalgische gerecht heeft zijn naam te danken aan de witte bonen, die een contrast vormen met de snijbonen. Dit gerecht smaakte vroeger wel wat zouter dan nu. Vroeger werden er namelijk gezouten snijbonen gebruikt. Hierdoor kon je groentes langer bewaren. Dit gerecht werd voornamelijk in de regio van de provincie Groningen gegeten

3. Zoervleis

Zoervleis is een traditioneel Limburgse gerecht. Dit gerecht werd gemaakt van paardenvlees. Omdat het vlees werd gemarineerd in zuur, wordt het gerecht zoervleis genoemd. Het gerecht smaakt echter niet zuur, omdat er stroop en peperkoek wordt toegevoegd. Dit bijzondere gerecht werd geserveerd met aardappelpuree, worteltjes of patat. Misschien een kleine geruststelling: tegenwoordig wordt dit gerecht gemaakt met rundvlees. 

4. Balkenbrij

Balkenbrij wordt gemaakt met restdelen van een varken, aangevuld met spek, lever, boekweitmeel, vocht en kruiden. Dit wordt vervolgens allemaal samen gekookt tot een dikke brij. Deze brij wordt uiteindelijk gevormd tot een soort van broodvorm, waardoor je er plakken van kan snijden. Als je dit vervolgens bakt in roomboter, kun je het heerlijk eten op brood. Dit gerecht werd voornamelijk in Gelderland en Limburg gegeten. 

5. Piepers

Aardappelen – oftewel piepers – worden tegenwoordig nog steeds gegeten. Maar net wat anders dan vroeger. Toen werden de aardappels standaard gekookt en geserveerd met een beetje jus. Nu worden aardappels in de oven of pan klaargemaakt. De naam piepers hebben aardappels te danken aan het feit dat ze tijdens het bakken een piepend geluid maken. Een ander weet te vertellen dat het woord 'pieper' vroeger werd gebruikt voor kleine aardappelen. Hoe dan ook, tegenwoordig heten piepers aardappels en eten we ze niet vaak meer gekookt. 

6. Zootje van paling

Zootje van paling is een soort van visstampot. Dit voedzame gerecht bestaat uit vis en aardappels. Als je dit met wat zout aan de kook brengt, ben je alweer klaar. Voor dit makkelijk te bereiden gerecht wordt meestal schelvis, paling of schar gebruikt. Het verhaal gaat dat dit gerecht bedacht is door een groepje vissers, die voor een langere periode op zee moesten verblijven. 

7. Drie-in-de-pan

Drie-in-de-pan zijn dikke, kleine pannenkoeken met rozijnen. Deze pannenkoeken worden zo klein gebakken, dat er drie in één pan passen. Daarnaast zijn ze door hun dikte veel voedzamer. Dit gerecht werd vaak geserveerd met stroop of kristalsuiker. Een andere benaming is dikkertjes voor drie-in-de-pan, deze lekkernij maakte Oma vaak klaar. 

8. Griesmeelpudding

Griesmeelpudding is een pap-achtige pudding gemaakt van griesmeel, die wordt gekookt met melk, of een mengsel van melk en water. Het wordt tegenwoordig vaak geserveerd met suiker, cacaopoeder, kaneel, rozijnen, fruit of siroop. Vroeger werd griesmeelpudding traditioneel geserveerd met bessensap. 

9. Lammetjespap

Lammetjespap is een soort van pap gemaakt van melk met bloem. Dit oudhollandse gerecht werd vroeger vooral gebruikt om aan te sterken, vandaar dat het ook lammetjespap wordt genoemd. Omdat de pap van zichzelf een erg flauwe smaak heeft, werd er vaak basterdsuiker of honing toegevoegd. 

10. Filosoof

De filosoof is een ovengerecht wat bestaat uit overgebleven rundvlees vermengd met aardappels, uien en kruiden. Het gerecht heeft zijn naam te danken aan het eindeloos kunnen filosoferen over welke ingrediënten je nog meer kunt toevoegen. Dit gerecht werd meestal geserveerd met appelmoes. Tegenwoordig wordt dit gerecht nog vaak gegeten in studentenhuizen, omdat het erg makkelijk te bereiden is. 

Wat ga jij koken vanavond? Eetsmakelijk! 
Dit zijn de negen klassieke stamppotten van vroeger. 

Auteur: Ilse Bloemendal