Bron: Artists impression DALL-e. Handhavers gaan eerst in gesprek met jongeren.
Op de bon worden geslingerd is voor jongeren niet langer automatisch het gevolg van een kleine overtreding. Sinds deze maand krijgen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) meer ruimte om eerst te waarschuwen of een jongere door te verwijzen naar Halt. De overheid wil daarmee voorkomen dat jongeren voor relatief lichte vergrijpen onnodig in het strafrecht terechtkomen.
Jarenlang was het voor boa’s vaak simpel, wie een overtreding beging, kreeg een boete. Vooral jongeren konden daardoor snel op de bon belanden voor zaken als overlast, baldadigheid of alcoholbezit in de openbare ruimte.
Van boete naar gesprek
Vanaf deze maand verandert dat. Boa’s in de openbare ruimte mogen voortaan in meer situaties kiezen voor een zogenoemde reprimande. Dat is een stevig corrigerend gesprek met de jongere en eventueel diens ouders. Ook kunnen zij jongeren onder voorwaarden rechtstreeks doorverwijzen naar Halt voor een leertraject.
Bekijk de video >>
De nieuwe werkwijze is ontwikkeld door het ministerie van Justitie en Veiligheid, het Openbaar Ministerie, de politie, Halt en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Daarbij staat het belang van het kind centraal, aldus de betrokken organisaties.
Waarom deze verandering?
Deskundigen wijzen er al langer op dat een boete niet altijd leidt tot beter gedrag. Jongeren leren vaak meer van een gesprek, het nemen van verantwoordelijkheid en het herstellen van de schade die zij hebben veroorzaakt.
Bij Halt krijgen jongeren bijvoorbeeld opdrachten, gesprekken en soms de taak om excuses aan te bieden aan betrokkenen. Het doel is herhaling te voorkomen en jongeren bewust te maken van de gevolgen van hun gedrag.
Volgens Stichting Halt sluit die aanpak beter aan bij de ontwikkeling van jongeren. Een leertraject heeft bovendien minder zware gevolgen voor hun toekomst dan een strafrechtelijke afhandeling.
Niet soft, maar slimmer
De nieuwe aanpak betekent niet dat jongeren voortaan overal mee wegkomen. Wie denkt dat boa’s alleen nog maar vriendelijk gaan toespreken, komt bedrogen uit.
Bij ernstige overtredingen of herhaald wangedrag blijft een boete gewoon mogelijk. De bedoeling is juist dat handhavers meer maatwerk kunnen leveren. Een jongere die eenmalig de fout ingaat, krijgt een andere behandeling dan iemand die steeds opnieuw overlast veroorzaakt.
“Het uitgangspunt is dat jongeren begrenzend én pedagogisch worden aangesproken”, meldt BeveiligingNieuws over de nieuwe werkwijze. Dat betekent duidelijk maken dat bepaald gedrag niet acceptabel is, maar tegelijkertijd kijken naar leeftijd, ontwikkeling en omstandigheden.
Minder jongeren in het strafrecht
Een belangrijk doel van de maatregel is het terugdringen van onnodige instroom van jongeren in het strafrecht.
Een boete lijkt misschien onschuldig, maar kan in sommige gevallen gevolgen hebben voor een jongere. Organisaties als Halt, de politie en gemeenten vinden daarom dat lichtere overtredingen beter op een opvoedkundige manier kunnen worden aangepakt.
Vooral bij jongeren tussen 12 en 18 jaar kan een eerste overtreding een leermoment zijn. Door sneller naar Halt te verwijzen hopen de betrokken organisaties dat jongeren hun gedrag aanpassen voordat problemen groter worden.
Boa’s krijgen extra hulpmiddelen
Om de nieuwe bevoegdheden goed uit te voeren, ontvangen boa’s aanvullende ondersteuning. Er zijn nieuwe richtlijnen opgesteld, speciale trainingen ontwikkeld en hulpmiddelen beschikbaar gemaakt waarmee handhavers kunnen bepalen welke aanpak het beste past bij een situatie.
Gemeenten krijgen daarnaast het advies om lokaal goede afspraken te maken over de uitvoering en informatie-uitwisseling. Zo moet voorkomen worden dat jongeren in de ene gemeente anders worden behandeld dan in de andere.
Bronnen:
Hart van Nederland, Jeugdjournaal