Bron: © Canva. Het online wantrouwen komt niet uit de lucht vallen.
We vullen bewust steeds meer nepgegevens in bij online bestellingen en diensten. Niet uit gemakzucht, maar als verdedigingslinie tegen hackers en datalekken. Wat begint als een slimme truc, groeit uit tot een bredere trend.
Je bestelt iets online en twijfelt even bij het invullen van je gegevens. Moet dat telefoonnummer echt? Is die geboortedatum nodig? Voor steeds meer mensen is het antwoord simpel: nee. In plaats daarvan vullen ze nepgegevens in, een fictieve naam, een oud e-mailadres of een aangepast adres. Het doel is helder, zo min mogelijk persoonlijke informatie prijsgeven.
Volgens het consumentenprogramma Radar gebeurt dit steeds vaker. Uit onderzoek blijkt dat consumenten zich bewuster zijn van de risico’s van dataverzameling en datalekken. Mensen proberen hun privacy te beschermen door minder echte gegevens te delen, aldus Radar.
Wantrouwen groeit na datalekken
Dat wantrouwen komt niet uit de lucht vallen. Grote datalekken volgen elkaar in hoog tempo op. Bedrijven uit allerlei sectoren, van webshops tot zorginstellingen, blijken kwetsbaar voor cyberaanvallen. Persoonlijke gegevens komen op straat te liggen of worden doorverkocht.
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens blijft het aantal datalekmeldingen hoog. “Organisaties moeten beter omgaan met persoonsgegevens, want de gevolgen voor burgers zijn groot”, stelt de toezichthouder. Denk aan identiteitsfraude, phishing en ongewenste reclame.
Het gevolg is dat consumenten zelf maatregelen nemen. Nepgegevens worden daarbij gezien als een eenvoudige en directe manier om risico’s te beperken.
Lees verder onder het bericht >>
Consumenten gebruiken vaker nepgegevens uit privacyzorgen, dat veroorzaakt kosten en risicos. Oplossing: minder datavraag en privacyvriendelijke verificatie https://t.co/1cBrLlrA9n #cyberstop #cybersecurity
— Cyberstop (@CyberstopInfo) April 27, 2026
Praktisch, maar niet zonder gevolgen
Het gebruik van nepgegevens lijkt slim, maar heeft ook nadelen. Webshops kunnen bestellingen niet goed verwerken als gegevens niet kloppen. Denk aan leverproblemen of mislukte betalingen. Ook bij diensten zoals verzekeringen of abonnementen kan het invullen van onjuiste informatie later problemen opleveren.
Daarnaast schuurt het juridisch. In sommige gevallen is het verplicht om correcte gegevens te verstrekken, bijvoorbeeld bij financiële diensten of leeftijdsgebonden aankopen. Wie daar bewust verkeerde informatie invult, kan in de problemen komen.
Toch weegt dat voor veel consumenten niet op tegen het gevoel van controle. Ze kiezen liever voor een kleine kans op praktische ongemakken dan voor het risico dat hun gegevens in verkeerde handen vallen.
Lees verder onder de video >>
Bedrijven zitten in een spagaat
Voor bedrijven is deze trend lastig. Enerzijds willen ze zoveel mogelijk gegevens verzamelen, voor marketing, klantinzicht en dienstverlening. Anderzijds moeten ze voldoen aan privacyregels en het vertrouwen van klanten behouden.
Volgens de Consumentenbond ligt daar een duidelijke taak. Bedrijven moeten kritisch kijken welke gegevens ze echt nodig hebben en transparant zijn over het gebruik daarvan, aldus de bond.
Als organisaties minder data vragen en beter uitleggen waarom bepaalde informatie nodig is, kan dat het vertrouwen herstellen. Minder verzamelen kan uiteindelijk meer opleveren, namelijk klanten die wél hun echte gegevens durven te delen.
Privacybewustzijn groeit snel
Consumenten worden steeds bewuster van hun digitale voetafdruk. Ze gebruiken vaker aparte e-mailadressen, schakelen tracking uit en lezen privacyverklaringen kritischer.
Internationale onderzoeken, onder meer van cybersecuritybedrijven en onderzoeksbureaus zoals Pew Research Center, laten zien dat privacyzorgen wereldwijd toenemen. Die groeiende alertheid verandert het speelveld. Waar bedrijven vroeger vrij eenvoudig data verzamelden, moeten ze nu rekening houden met een kritische en goed geïnformeerde consument.
Bronnen:
Radar, Autoriteit Persoonsgegevens, Consumentenbond