Bron: © Canva. De prijzen voor kleine moestuinplanten maakt tuinieren tot luxehobby.
Wie deze lente met een mandje door het tuincentrum loopt, merkt het meteen: een paar potjes basilicum, munt of peterselie kosten meer dan vorig jaar. Ook jonge groenteplanten zoals tomaten, courgettes en sla zijn niet langer je bescheiden budgetvrienden voor de moestuin. De moestuin is langzaam verandert in een luxehobby. De oorzaak ligt vooral bij hogere kosten in de teelt, energie en transport.
Toch gebeurt er iets bijzonders buiten de kassa om. Want waar de prijzen stijgen, groeit iets anders juist hard: vindingrijkheid.
Groente- en kruidenplanten steeds duurder
Groente- en kruidenplanten zijn flink duurder dit jaar. In de sector wordt gesproken over een jaar waarin vooral de kleinere, kant-en-klare plantjes ‘zichtbaar duurder’ zijn geworden voor consumenten.
Volgens recente sectorontwikkelingen blijft de tuinbouw economisch wel stabiel, maar staan kosten en prijzen nog steeds onder spanning, vooral bij plantgoed en uitgangsmateriaal zoals jonge groenteplanten en kruiden.
Dit is de prijsontwikkeling van kruidenplanten van 2021 tot 2026:
Prognose prijsstijging kruiden
De harde prijsstijgingen van de afgelopen jaren zijn voorbij. Kruiden worden waarschijnlijk nog wel geleidelijk duurder met ongeveer 1,5% tot 3,5% per jaar. Weer, energie en arbeidskosten blijven de belangrijkste oorzaken van schommelingen, waardoor tijdelijke pieken nog steeds voorkomen.
De voortuin als lokale ruilmarkt
In een rustige straat in Castricum (Noord-Holland) is een klein, bijna vanzelfsprekend systeem ontstaan. 2 buren, Jan en Mieke, besloten vorig jaar hun voortuinen volledig anders in te richten.
Jan koos voor een strakke rij met kruiden: rozemarijn, tijm en salie, allemaal stevig en aromatisch. Mieke ging juist voor een losse bloemenborder met hier en daar eetbare planten zoals bieslook en citroenmelisse.
In het begin was het vooral een esthetisch verschil. Al snel ontstond er iets dat geen van beiden had gepland: een gedeeld gebruik van hun voortuinen.
“Als jij toch munt hebt staan, waarom zou ik dan ook nog een plant kopen, het woekert nu al jouw hele tuin door”, zei Mieke op een dag terwijl ze lachend en voor de grap een paar takjes afknipte. Jan reageerde op zijn beurt door wat bieslook uit haar tuin te pakken voor zijn aardappelsalade.
Er ontstond een soort ongeschreven regel: wie een kruid nodig heeft, loopt even naar de voortuinen. Regelmatig wordt bijgezaaid en nieuwe andere soorten bijgeplant. Nooit hetzelfde kruid in de beide tuinen. Zo hebben ze ineens een complete kruidentuin gemaakt. En dat scheelt ze ieder de helft.
Aardbeien kweken is niet moeilijk: tips voor een succesvolle oogst deze zomer.
Van kopen naar met elkaar delen
Wat bij Jan en Mieke begon als een praktische oplossing, zie je inmiddels breder terug. Steeds meer mensen ontdekken dat kruiden en groenteplanten helemaal niet per se gekocht hoeven te worden.
Buren delen zakjes met elkaar. Stekjes reizen van vensterbank naar vensterbank. En in sommige buurten ontstaan zelfs kleine ‘plukafspraken’, waarbij iedereen iets anders laat groeien zodat er altijd iets te oogsten valt. Het idee is eenvoudig en krachtig: de tuin als gedeelde voorraadkast in de open lucht.
Zelf kruiden zaaien als stille tegenbeweging
Naast het ruilen is er nog een andere stille revolutie gaande: zelf zaad kweken. Steeds meer mensen laten kruidenplanten doorschieten om zelf zaad te winnen voor het volgende seizoen.
Het geduld levert iets waardevols op: onafhankelijkheid. Niet meer elk voorjaar opnieuw naar het tuincentrum: een kringloop die zichzelf in stand houdt.
De stijgende prijzen van kruiden- en groenteplanten laten zien hoe kwetsbaar de ‘winkelmoestuin’ kan zijn. Maar in straten en buurten ontstaat tegelijk iets warmers en menselijkers. Zoals in de voortuin van Jan en Mieke, waar een plant niet meer van één eigenaar is.
Wat kost het hebben van een moestuin? bekijk de moestuinstarterskit.
Bronnen:
Agrimatie, Vakblad De Hovenier, Rabobank