Energiearmoede dreigt voor AOW’ers bij belasten CO2-uitstoot: waar houdt het op

Bron: Canva. Voor AOW’ers met een bescheiden pensioen groeit de angst dat energie straks een luxeproduct is. 

---

De energierekening bezorgt veel Nederlanders nu al slapeloze nachten, en daar lijkt binnenkort nóg een schep bovenop te komen. Vooral ouderen met alleen AOW of een klein pensioen lopen daardoor risico op energiearmoede.

Terwijl jij misschien net denkt dat de ergste energiecrisis achter de rug is, waarschuwen deskundigen voor een nieuwe financiële dreun. Huishoudens moeten straks betalen voor hun CO2-uitstoot.

Leveranciers van gas, benzine en diesel moeten gaan betalen

Het klinkt als een ver-van-je-bed-show, alleen volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) kan het vanaf 2028 snel voelbaar zijn aan de pomp én op je energierekening.

Het gaat om het nieuwe Europese systeem ETS2. Daarmee hoopt de Europese Unie vervuilende uitstoot te verminderen door fossiele brandstoffen duurder te maken. Leveranciers van gas, benzine en diesel moeten gaan betalen voor de uitstoot die ontstaat door het gebruik van die brandstoffen. In de praktijk worden die kosten waarschijnlijk grotendeels doorberekend aan consumenten.

Bekijk deze video >>

Oudere huizen met matige isolatie

Voor veel AOW’ers komt dat op een ongelukkig moment. Een grote groep ouderen woont nog in oudere huizen met matige isolatie, gebruikt relatief veel gas en heeft niet de financiële ruimte om tienduizenden euro’s te investeren in zonnepanelen, een warmtepomp of isolatie. Juist daardoor dreigt energiearmoede sneller toe te slaan bij deze groep.

Volgens het PBL kunnen de verschillen tussen huishoudens flink oplopen. Sommige gezinnen merken nauwelijks iets van de nieuwe CO2-heffing, terwijl anderen tientallen euro’s per maand extra kwijt zijn. “Kwetsbare huishoudens kunnen zelfs in de knel komen”, meldt de NOS op basis van het nieuwe rapport van het planbureau.

Optelsom maakt de kans op energiearmoede groter

Voor ouderen is dat extra gevoelig. De meeste AOW’ers zien hun inkomen namelijk niet automatisch meestijgen met oplopende energiekosten. Tegelijk stijgen boodschappen, huren, zorgkosten en gemeentelijke lasten ook al stevig door. De optelsom daarvan maakt de kans op energiearmoede groter.

Daar komt nog iets bij: Nederland behoort nu al tot de landen waar huishoudens relatief veel belasting betalen op energie. Het PBL wijst erop dat Nederlanders al te maken hebben met hoge energiebelasting en brandstofaccijnzen. Als daar straks een Europese CO2-prijs bovenop komt, kunnen vooral lagere inkomensgroepen hard geraakt worden.

TNO waarschuwt

Ook andere organisaties trekken aan de bel. Onderzoekers van TNO waarschuwden eerder al dat zonder nieuwe steunmaatregelen steeds meer huishoudens financieel vastlopen door stijgende energiekosten. Volgens TNO kan het aantal huishoudens in energiearmoede zelfs hoger uitkomen dan tijdens de energiecrisis van 2023.

Toch benadrukken beleidsmakers dat het systeem bedoeld is om mensen sneller richting schonere energie te bewegen. Wie elektrisch rijdt of een warmtepomp gebruikt, merkt minder van de nieuwe heffingen. En juist daar wringt het volgens critici: niet iedereen kan zulke investeringen betalen.

Geld beschikbaar voor isolatie en verduurzaming

De Europese Unie probeert daarom via speciale klimaatfondsen geld beschikbaar te maken voor isolatie, verduurzaming en steun aan kwetsbare huishoudens. Ook Nederland kijkt naar mogelijke compensatie. Daarbij is gedacht aan lagere energiebelasting, subsidies of gerichte steun voor lage inkomens.

Wat kun jij nu al doen om energiearmoede voor te blijven? Deskundigen wijzen vooral op kleine maatregelen die direct effect hebben:

• tochtstrips plaatsen
• radiatorfolie gebruiken
• ledlampen installeren
• alleen ruimtes verwarmen waar je bent
• de thermostaat iets lager zetten

Volgens diverse energie-experts kunnen kleine aanpassingen op jaarbasis al tientallen tot honderden euro’s schelen.

• Lees ook: Hoge energiekosten dwingen 56% van Nederlanders de verwarming uit te zetten

Ondertussen blijft de discussie over de nieuwe CO2-heffing volop doorgaan. Voorstanders noemen het noodzakelijk klimaatbeleid, tegenstanders vrezen dat vooral gewone huishoudens en ouderen de rekening betalen. Zeker voor AOW’ers met een bescheiden pensioen groeit daarmee de angst dat energie straks een luxeproduct wordt.

Bronnen:

NOS, PBL