Historie van Vandaag 31 januari

In 1854 werd het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) opgericht, met als doel het weer te onderzoeken en voorspellingen te doen voor Nederland. Het initiatief kwam van meteoroloog Christophorus Buys Ballot, die ook bekend staat om de naar hem genoemde wet over windrichtingen. Het KNMI richtte zich in de beginjaren vooral op scheepvaart en landbouw, belangrijke sectoren voor de Nederlandse economie. Metingen en observaties werden systematisch uitgevoerd, wat leidde tot meer inzicht in het weer en klimaat. Tegenwoordig is het KNMI verantwoordelijk voor weerwaarschuwingen, klimaatonderzoek en seismologie, en speelt het een sleutelrol in nationale veiligheid en milieuonderzoek. De oprichting markeerde een belangrijke stap in de wetenschappelijke benadering van meteorologie in Nederland.

In 1961 werd Ham de chimpansee de eerste primaat die een ruimtevlucht maakte. Ham werd gelanceerd aan boord van een Mercury-Redstone 2-raket als onderdeel van een NASA-missie om de effecten van ruimtevluchten op levende wezens te testen. Tijdens de 16 minuten durende vlucht voerde Ham succesvol opdrachten uit, wat aantoonde dat complexe taken mogelijk waren in een gewichtloze omgeving. De missie was een cruciale stap in het ruimteprogramma en leidde de weg voor de eerste menselijke ruimtevluchten. Ham keerde veilig terug naar de aarde, waar hij de rest van zijn leven in een dierentuin doorbracht. Zijn missie wordt gezien als een historisch moment in de verkenning van de ruimte.

In 1966 schreef Loena 9 geschiedenis als de eerste ruimtevaartuig dat zacht landde op het maanoppervlak. Deze Sovjet-missie markeerde een belangrijke mijlpaal in de ruimtevaart, omdat het een gecontroleerde landing uitvoerde en beelden van het maanlandschap naar de aarde stuurde. Het ruimtevaartuig landde in de Oceaan van Stormen en stuurde panoramische foto’s die inzicht gaven in de structuur en samenstelling van het maanoppervlak. De missie bewees dat zachte landingen mogelijk waren, een cruciale stap in de voorbereiding op bemande maanreizen. Loena 9 was een technologische en wetenschappelijke triomf in de ruimtewedloop van de Koude Oorlog.

In 1975 kwam er een einde aan de Nederlandse draadomroep, ook bekend als radiodistributie. Dit systeem, dat sinds de jaren 20 in gebruik was, bracht radioprogramma’s via kabels naar huishoudens, een belangrijke bron van informatie en entertainment in de vorige decennia. Met de opkomst van FM-radio en draagbare transistorradio’s raakte draadomroep echter verouderd en verloor het snel aan populariteit. De officiële opheffing markeerde het einde van een tijdperk waarin techniek en infrastructuur een cruciale rol speelden in massacommunicatie. Het afsluiten van de draadomroep onderstreepte de snelle technologische vooruitgang en veranderende mediaconsumptie in Nederland.

In 1929 werd Leon Trotski, een van de belangrijkste leiders van de Russische Revolutie, verbannen uit de Sovjet-Unie. Na de dood van Lenin in 1924 raakte Trotski verwikkeld in een machtsstrijd met Jozef Stalin, die uiteindelijk de controle over de Communistische Partij en de Sovjetstaat overnam. Trotski’s ideeën over permanente revolutie stonden haaks op Stalins visie van “socialisme in één land”, wat leidde tot zijn politieke marginalisatie. In 1927 werd hij uit de partij gezet en twee jaar later uit de Sovjet-Unie verbannen. Trotski bracht zijn ballingschap door in verschillende landen, waaronder Turkije en Mexico, waar hij in 1940 werd vermoord door een agent van Stalin. Zijn verbanning markeerde een belangrijk moment in de consolidatie van Stalins macht.

In 1915 werd tijdens de Tweede Slag om Ieper voor het eerst chloorgas als wapen ingezet, wat een nieuw en angstaanjagend tijdperk in oorlogsvoering inluidde. Duitse troepen openden duizenden cilinders met chloorgas, dat door de wind richting geallieerde loopgraven werd geblazen. Het gas veroorzaakte verstikking, blindheid en ernstige longschade, en leidde tot paniek onder de soldaten die onvoorbereid waren op deze vorm van chemische oorlogsvoering. Hoewel het gebruik van gas aanvankelijk effectief was, bleek het lastig te beheersen en waren de gevolgen vaak onvoorspelbaar. De aanval leidde tot internationale verontwaardiging en zette uiteindelijk de ontwikkeling van gasmaskers in gang. Het incident wordt gezien als een van de meest beruchte momenten van de Eerste Wereldoorlog.

31 januari is onder meer de geboortedag van:

• Prinses Beatrix (1938) prinses der Nederlanden
• Ivo Opstelten (1944) Nederlands politicus en bestuurder
• Johan Derksen (1949) Nederlands voetballer en sportjournalist
• Yvonne Valkenburg (1959) Nederlands actrice
• Leon Jungschläger (1904 – 1956) Nederlands zeeman en militair
• Margriet van der Linden (1970) Nederlands journaliste, presentatrice en feministe
• Sylvana Simons (1971) Nederlands televisiepresentatrice

• Guru Har Rai Ji – Sikhisme
• Dag van de Straatkinderen – Oostenrijk
• Amartithi
• Onafhankelijkheidsdag – Nauru