Historie van 30 juni

In 1936 werd het boek Gone with the Wind van Margaret Mitchell gepubliceerd. De roman, die zich afspeelt tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog, vertelt het verhaal van de koppige en gepassioneerde Scarlett O’Hara. Het boek werd al snel een groot succes en won in 1937 de Pulitzerprijs voor fictie. In 1939 volgde de iconische verfilming met Vivien Leigh en Clark Gable in de hoofdrollen. Tot op de dag van vandaag blijft het een van de best verkochte romans aller tijden. De roman wordt geprezen om zijn gedetailleerde beschrijvingen van het Zuiden van de Verenigde Staten en de complexe personages. Tegelijkertijd is er ook kritiek op de geromantiseerde weergave van slavernij en de Confederatie.

In 1946 voerde de Verenigde Staten een proefexplosie uit met een atoombom op het Bikini-atol in de Stille Oceaan. Dit was onderdeel van Operation Crossroads, een reeks tests om de effecten van kernwapens op schepen te onderzoeken. De explosie veroorzaakte een enorme vuurbal en een gigantische waterzuil, die duizenden tonnen water de lucht in slingerde. Duizenden militairen en wetenschappers observeerden de test vanaf een veilige afstand. De lokale bewoners van het atol waren eerder geëvacueerd, maar konden nooit meer permanent terugkeren. De naam Bikini werd later bekend door de introductie van de beroemde tweedelige badkleding, geïnspireerd op de impact van de explosie.

Op 30 juni 1905 stuurde Albert Einstein zijn revolutionaire artikel “Zur Elektrodynamik bewegter Körper” in. Hierin publiceerde hij zijn baanbrekende speciale relativiteitstheorie, waarin hij de concepten tijd, ruimte en beweging radicaal herdefinieerde. Een van de kernideeën was dat de lichtsnelheid constant is, ongeacht de beweging van de waarnemer. Dit leidde tot het inzicht dat tijd en afstand niet absoluut zijn, maar afhankelijk van de snelheid waarmee een object zich voortbeweegt. De theorie resulteerde in de beroemde vergelijking E = mc², die de relatie tussen energie en massa beschrijft.

In 2021 werd de Amerikaanse komiek Bill Cosby vrijgelaten uit de gevangenis nadat het Hooggerechtshof van Pennsylvania zijn veroordeling ongeldig verklaarde. Hij had een straf uitgezeten voor seksueel misbruik van meerdere vrouwen, maar de rechter oordeelde dat hij geen eerlijk proces had gekregen. De vrijlating leidde tot veel controverse en verontwaardiging, vooral onder slachtoffers en voorstanders van de #MeToo-beweging. Aan de andere kant benadrukten zijn advocaten dat de rechtsgang correct gevolgd moest worden, ongeacht de ernst van de aanklachten.

In 2000 vond een tragedie plaats op het Roskilde Festival in Denemarken, waarbij negen mensen om het leven kwamen tijdens een optreden van de band Pearl Jam. Door een massale verdrukking bij het hoofdpodium raakten festivalgangers beklemd en vertrapt, terwijl de muziek doorging. De bandleden, die aanvankelijk niets doorhadden, stopten het optreden zodra ze de paniek in het publiek opmerkten. Ondanks pogingen van beveiligers en hulpdiensten om de situatie onder controle te krijgen, waren de gevolgen desastreus. Na de ramp werden strengere veiligheidsmaatregelen ingevoerd op festivals wereldwijd om dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. De gebeurtenis blijft een van de grootste festivaltragedies in de moderne muziekgeschiedenis.

In de nacht van 30 juni op 1 juli 1934 vond in nazi-Duitsland de Nacht van de Lange Messen plaats, een brute zuiveringsactie uitgevoerd door Adolf Hitler en de SS. Tijdens deze operatie werden politieke tegenstanders en leden van de Sturmabteilung (SA), waaronder hun leider Ernst Röhm, geëxecuteerd. De SA had een groeiende invloed en werd door Hitler als een bedreiging gezien voor zijn macht en de loyaliteit van het leger. Met deze actie versterkte Hitler zijn controle over Duitsland en kreeg hij de steun van de Wehrmacht. In totaal werden honderden mensen vermoord, zowel binnen de SA als andere politieke tegenstanders van het nazi-regime. De gebeurtenis markeerde een cruciale stap in Hitlers pad naar absolute dictatuur.

In 1964 begonnen in Amsterdam de eerste happenings rond Het Lieverdje, een standbeeld op het Spui, die uitgroeiden tot speelse en rebelse protestacties. Kunstenaars en jongeren kwamen hier bijeen om op creatieve wijze kritiek te leveren op de gevestigde orde en de consumptiemaatschappij. Deze bijeenkomsten vormden de basis voor de Provo-beweging, die zich later zou richten op sociale vernieuwing en politieke actie. Met ludieke acties, zoals het uitdelen van “wit-plannen” voor een beter stadsleven, wisten de Provo’s veel aandacht te trekken. Hun invloed reikte verder dan Nederland en inspireerde andere protestbewegingen in Europa. Hoewel de Provo’s in 1967 werden opgeheven, blijven hun ideeën over burgeractivisme en ludiek protest tot op de dag van vandaag relevant.

Op 30 juni 1972 werd voor het eerst een schrikkelseconde toegevoegd aan de gecoördineerde wereldtijd (UTC). Dit was nodig om de kleine verschillen tussen atoomtijd en de rotatie van de aarde te corrigeren. Door natuurlijke schommelingen in de aardrotatie loopt de klok soms iets uit de pas met de zonnetijd. De schrikkelseconde zorgt ervoor dat onze tijdmeting nauwkeurig blijft afgestemd op de draaiing van de aarde. Sindsdien zijn er meerdere schrikkelseconden toegevoegd, meestal op 30 juni of 31 december. Hoewel het systeem werkt, wordt er gedebatteerd over de noodzaak ervan in de toekomst, vooral vanwege complicaties in moderne technologie en satellietsystemen.

30 juni is onder meer de geboortedag van:

• André Smit (1916 – 2001) Nederlands musicus
• Jamai Loman (1986) Nederlands zanger en musical-acteur
• Peter Pannekoek (1986) Nederlands cabaretier en presentator
• André Hazes (1951 – 2004) Nederlands zanger van het levenslied (Kleine Jongen)
• Barbara Barend (1974) Nederlands televisiepresentatrice
• Sanne Heijen (1981) Nederlands televisiepresentatrice
• Mark Waters (1964) Amerikaans filmregisseur (Mean Girls)
• Bastiaan Ragas (1971) Nederlands acteur en zanger
• Mike Tyson (1966) Amerikaans bokser

• San Pedro y San Pablo – Colombia
• Internationale Dag van de Planetoïde
• Onafhankelijkheidsdag – Congo
• Sagrado Corazón – Colombia
• Nationale Biddag – Centraal-Afrika
• 30 Juni Verjaardag – Egypte
• Dag van de Leraar – Dominicaanse Republiek
• Dag van het Leger – Guatemala