Historie van 22 juni

In 2023 kondigde Dennis Wiersma, Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs in het kabinet-Rutte IV, zijn vertrek aan. Hij lag al enige tijd onder vuur vanwege klachten over grensoverschrijdend gedrag, wat uiteindelijk leidde tot zijn beslissing om op te stappen. Wiersma erkende dat zijn gedrag in bepaalde situaties niet gepast was en dat dit druk had gelegd op zijn functioneren als bewindspersoon. Zijn aftreden markeerde een turbulente periode binnen het ministerie van Onderwijs, waar eerder al zorgen waren over de werksfeer. Met zijn vertrek wilde hij ruimte bieden voor herstel en rust binnen zijn ministerie.

Op 22 juni 1941 begon Operatie Barbarossa, de grootschalige Duitse invasie van de Sovjet-Unie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Adolf Hitler had dit offensief gepland om snel het Rode Leger te verslaan en de Sovjet-Unie onder Duitse controle te brengen. De aanval begon met een verrassingsaanval langs een enorm front van bijna 2.000 kilometer, waarbij miljoenen Duitse en geallieerde troepen de grens overstaken. In eerste instantie boekten de Duitsers grote successen en rukten ze snel op richting Moskou, Leningrad en Kiev. Echter, de taaie Sovjet-tegenstand, de enorme afstanden en de strenge Russische winter leidden uiteindelijk tot het mislukken van de operatie. Dit markeerde een keerpunt in de oorlog, waarbij Nazi-Duitsland in een langdurige en uiteindelijk fatale strijd verzeild raakte aan het Oostfront.

In 2000 maakte NASA bekend dat er geulen waren ontdekt op het oppervlak van Mars, wat wees op mogelijk recent stromend water. De beelden, vastgelegd door de Mars Global Surveyor, toonden structuren die leken op door water uitgesleten ravijnen langs kraterwanden en heuvels. Dit was een belangrijke ontdekking, omdat stromend water een voorwaarde is voor mogelijk leven op Mars. Wetenschappers speculeerden dat het water uit ondergrondse reservoirs kon komen en snel verdampte door de ijle atmosfeer. De vondst versterkte de interesse in verdere Marsmissies en de zoektocht naar sporen van leven op de Rode Planeet.

In 1634 trad de beroemde Nederlandse schilder Rembrandt van Rijn in het huwelijk met Saskia van Uylenburgh, een vrouw uit een welgestelde Friese familie. Saskia was de nicht van kunsthandelaar Hendrick van Uylenburgh, bij wie Rembrandt in Amsterdam zijn carrière verder uitbouwde. Hun huwelijk betekende een periode van zowel persoonlijk als professioneel succes voor de schilder, met belangrijke opdrachten en financiële voorspoed. Saskia werd zijn muze en model voor verschillende werken, waaronder het bekende schilderij Flora. Helaas zou hun geluk van korte duur zijn, want na meerdere miskramen overleed Saskia in 1642, kort na de geboorte van hun zoon Titus. Haar dood liet een diepe indruk achter op Rembrandt, wat ook in zijn latere werk zichtbaar werd.

In 1633 werd de beroemde Italiaanse wetenschapper Galileo Galilei door de Inquisitie gedwongen om zijn steun aan het heliocentrische wereldbeeld van Copernicus af te zweren. Dit model stelde dat de zon, en niet de aarde, het middelpunt van het universum was, wat in strijd was met de officiële leer van de Katholieke Kerk. Na een proces in Rome, waarin hij werd beschuldigd van ketterij, werd Galileo onder zware druk en dreiging van marteling gedwongen om zijn opvattingen publiekelijk te herroepen. Ondanks zijn afzwering bleef hij in stilte vasthouden aan zijn overtuiging, wat later tot uiting kwam in zijn invloedrijke werken. Hij werd veroordeeld tot huisarrest, waarin hij verder werkte aan wetenschappelijke ontdekkingen die uiteindelijk de basis zouden leggen voor de moderne astronomie en natuurkunde.

Op 22 juni 1990 werd de grenspost Checkpoint Charlie in Berlijn officieel opgeheven, een belangrijk symbool van de Koude Oorlog. Deze controlepost, gelegen op de grens tussen Oost- en West-Berlijn, had decennialang gediend als een spanningsvolle doorgang tussen het communistische en het kapitalistische deel van de stad. Met de val van de Berlijnse Muur in november 1989 verloor Checkpoint Charlie zijn functie, en enkele maanden later werd hij definitief ontmanteld. De afschaffing van de grenspost markeerde een belangrijke stap in de Duitse eenwording en het einde van de politieke verdeeldheid van Berlijn. Tegenwoordig is de locatie een historische bezienswaardigheid die herinnert aan de verdeeldheid en hereniging van Duitsland.

Op 22 juni 1812 verklaarde Napoleon Bonaparte officieel de oorlog aan Rusland, waarna hij op 24 juni met zijn Grande Armée de rivier de Niemen overstak en de invasie begon. Hij hoopte op een snelle overwinning, maar de Russen pasten de verschroeide aarde-tactiek toe, waarbij ze zich terugtrokken en dorpen en voorraden vernietigden om de Fransen uit te putten. Ondanks een tactische overwinning bij de Slag om Borodino slaagde Napoleon er niet in Rusland te onderwerpen, en na de inname van een verlaten Moskou werd hij gedwongen zich terug te trekken. De barre Russische winter, extreme honger en voortdurende aanvallen van Russische troepen leidden tot een catastrofale aftocht. Slechts een klein deel van zijn oorspronkelijke leger keerde terug naar Frankrijk, en de mislukte veldtocht betekende het begin van Napoleons ondergang.

22 juni is onder meer de geboortedag van:

• Nescio (1882 – 1961) Nederlands schrijver
• Diederik Jekel (1984) Nederlands wetenschapsjournalist en schrijver
• John Dillinger (1903 – 1934) Amerikaans crimineel (wordt gezien als de moderne Robin Hood)
• Stientje van Veldhoven (1973) Nederlands politica (D66)
• Nel Schuttevaêr-Velthuys (1903 – 1996) Nederlands schrijfster
• Jeroen van der Boom (1972) Nederlands televisiepresentator en zanger
• André Spoor (1931 – 2012) Nederlands journalist en columnist
• Kees Momma (1965) Nederlands schrijver met autisme (Kees vliegt uit & Het beste voor Kees)

• Ommedracht IJsselstein – Nederland
• Dag van de Strijd tegen de Fascisten – Kroatië
• Herdenking Grote Vaderlandse Oorlog – Wit-Rusland
• Dag van de Leraar – El Salvador