Historie van Vandaag 20 januari

In het jaar 1265 vond de eerste zitting van het Engelse parlement plaats. Dit historische moment wordt toegeschreven aan Simon de Montfort, een rebellerende edelman die tijdelijk de macht had overgenomen van koning Henry III. Hij riep een vergadering bijeen van ridders en burgers, naast de traditionele adel en geestelijken, wat als een vroege vorm van parlementaire democratie wordt beschouwd. Hoewel het parlement van 1265 niet direct tot het moderne parlementaire systeem leidde, wordt het vaak gezien als een belangrijk precedent in de ontwikkeling van de Engelse en uiteindelijk Britse parlementaire traditie. Deze vergadering vond plaats tijdens een periode van politieke onrust, bekend als de Baronnenoorlog, waarin de adel hervormingen eiste van de monarchie.

In 1896 werd röntgenstraling voor het eerst gebruikt in de geneeskunde, kort na de ontdekking ervan door Wilhelm Röntgen in 1895. Het revolutionaire gebruik van deze straling maakte het mogelijk om zonder operatieve ingrepen in het menselijk lichaam te kijken. Het eerste medische röntgenbeeld was dat van de hand van Röntgens vrouw, waarin haar botten en zelfs een ring duidelijk zichtbaar waren. Dit markeerde het begin van een nieuw tijdperk in de diagnostiek, waarin artsen in staat waren botbreuken, vreemde objecten en later zelfs ziekten zoals tumoren te identificeren. Hoewel de technologie sindsdien sterk is verbeterd, blijft röntgenstraling een van de fundamenten van de moderne geneeskunde.

In 1941 werd Franklin Delano Roosevelt voor de derde keer gekozen als president van de Verenigde Staten, een unieke gebeurtenis in de Amerikaanse geschiedenis. Hij is de enige president die meer dan twee termijnen heeft gediend, wat mogelijk was omdat er destijds nog geen wettelijke beperking op het aantal termijnen bestond. Zijn herverkiezing vond plaats te midden van de Tweede Wereldoorlog, waarin zijn ervaring en leiderschap als cruciaal werden beschouwd. Roosevelt voerde campagne met de belofte van continuïteit en stabiliteit in een tijd van grote wereldwijde onzekerheid. Zijn historische derde termijn benadrukte zijn populariteit en het vertrouwen van de Amerikaanse bevolking in zijn leiderschap.

In 1942 vond de Wannseeconferentie plaats, een bijeenkomst van hoge nazi-functionarissen op 20 januari in een villa aan de Wannsee in Berlijn. Onder leiding van Reinhard Heydrich, een topfiguur binnen de SS, werd tijdens deze conferentie de logistiek van de Endlösung der Judenfrage (“de definitieve oplossing van het Joodse vraagstuk”) besproken. Dit was de eufemistische term voor de systematische deportatie en uitroeiing van de Europese Joden. Hoewel de genocide al gaande was, formaliseerde deze bijeenkomst de coördinatie tussen verschillende overheidsinstanties. De conferentie wordt beschouwd als een grimmig keerpunt in de Holocaust, die uiteindelijk resulteerde in de moord op miljoenen Joden.

In 1990 vond het bloedbad van Bakoe plaats, waarbij Sovjettroepen een brute aanval uitvoerden op de hoofdstad van Azerbeidzjan, Bakoe. Dit gebeurde op 19 en 20 januari, toen het Sovjetleger een militaire operatie begon om een groeiende onafhankelijkheidsbeweging en etnische spanningen in de regio de kop in te drukken. Meer dan 130 burgers zijn gedood en honderden raakten gewond, wat leidde tot wereldwijde verontwaardiging. Het bloedbad wordt vaak gezien als een poging van de Sovjet-Unie om haar macht in de Kaukasus te behouden te midden van de desintegratie van het communistische regime. Voor veel Azerbeidzjanen markeert deze tragedie een belangrijk keerpunt in hun strijd voor onafhankelijkheid, die uiteindelijk werd bereikt in 1991, na de ineenstorting van de Sovjet-Unie. 19 januari wordt in Azerbeidzjan herdacht als een nationale dag van rouw, bekend als Zwarte Januari.

In 1997 kondigde de supermarktketen Spar aan dat het samen ging werken met Texaco om winkels te openen bij Texaco-benzinestations. Dit was een belangrijke stap in de ontwikkeling van gemakswinkels, gericht op klanten die onderweg snelle aankopen wilden doen. Het concept combineerde het brede assortiment en de merkbekendheid van Spar met de strategische locaties en vaste klantenkring van Texaco. Deze samenwerking markeerde een trend in de retailsector, waarin supermarkten zich steeds meer gingen richten op convenience-formats en kleine vestigingen op goed bereikbare locaties. Het project bleek een succes en leidde tot de uitrol van meerdere soortgelijke formules in Nederland en daarbuiten.

Op 20 januari 2009 werd Barack Obama ingehuldigd als de 44e president van de Verenigde Staten, waarmee hij de eerste Afro-Amerikaanse president in de geschiedenis van het land werd. De inauguratie vond plaats op de trappen van het Capitool in Washington D.C., in het bijzijn van miljoenen mensen, zowel fysiek als via televisie en online. In zijn inaugurele rede sprak Obama over hoop, verandering en het aanpakken van de economische crisis en wereldwijde uitdagingen. Zijn presidentschap is gezien als een mijlpaal in de Amerikaanse geschiedenis en symboliseerde vooruitgang in de strijd tegen raciale ongelijkheid. De dag markeerde het begin van een nieuw tijdperk, met een focus op eenheid en hervormingen.

Op 20 januari 2017 werd Donald Trump ingehuldigd als de 45e president van de Verenigde Staten. De ceremonie vond plaats op de trappen van het Capitool in Washington D.C., in overeenstemming met de Amerikaanse traditie. Trump benadrukte in zijn inaugurele rede het belang van macht teruggeven aan het volk, met de slogan “America First” als leidraad voor zijn beleid. De inauguratie is wereldwijd gevolgd en markeerde een opmerkelijke verschuiving in de Amerikaanse politiek, zowel in stijl als inhoud. Het was een dag die symbool stond voor verdeeldheid, maar ook voor de vreedzame machtsoverdracht, een kernwaarde van de Amerikaanse democratie.

20 januari is onder meer de geboortedag van:

• Paskal Jakobsen (1974) Nederlands zanger en gitarist (BLØF)
• Jeroen Spitzenberger (1976) Nederlands acteur
• Bilal Wahib (1999) Nederlands acteur en zanger
• Henk Poort (1956) Nederlands operazanger en musicalster
• Mylène d’Anjou (1966) Nederlands actrice en cabaretière
• Paul Stanley (1952) Amerikaans muzikant (KISS)
• Arnold van den Bergh (1886 – 1950) Nederlands notaris
• Klaas van Beeck (1903 – 1979) Nederlands orkestleider

• Blue Monday
• Martin Luther King jr. Day – Verenigde Staten
• Tamborrada – Spanje
• Wellington Anniversary Day – Nieuw-Zeeland
• Dag van Nationale Rouw – Azerbeidzjan
• Dag van de Helden – Guinee-Bissau, Kaapverdië
• Dag van de Strijdkrachten – Mali