In Historie van Vandaag geven wij aandacht aan gebeurtenissen op 19 september die vroeger hebben plaatsgevonden. Mooie, treurige en bijzondere momenten uit het verleden, die wij ons misschien nog wel herinneren. (Her)ken jij ze?
Wat is er gebeurd op 19 september?
Op 19 september 1928 werd Steamboat Willie voor het eerst vertoond, wat een doorbraak betekende in de animatiefilms. In 1981 werd de doodstraf in Frankrijk afgeschaft en gaven Simon & Garfunkel een gratis concert in Central Park. De mummie Ötzi werd ontdekt in 1991, en in 2021 vond een vulkaanuitbarsting plaats op La Palma. Bovendien werd op deze dag in 1959 Chroesjtsjov de toegang tot Disneyland geweigerd.
1928 – Steamboat Willie van Walt Disney voor het eerst vertoond

In 1928 werd Steamboat Willie, een animatiefilm van Walt Disney, voor het eerst vertoond en markeerde een mijlpaal in de filmgeschiedenis. Het was de eerste tekenfilm met synchroon geluid, wat een revolutie betekende voor de animatie-industrie. Dit was ook de debuutfilm van Mickey Mouse, die snel uitgroeide tot een cultureel icoon. De innovatieve combinatie van beeld en geluid maakte Steamboat Willie een instant succes en legde de basis voor de verdere opmars van Disney in de entertainmentwereld.
Tekst gaat verder onder de video >>
1959 – Chroesjtsjov mag niet naar Disneyland

In 1959 bracht de Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov een bezoek aan de Verenigde Staten tijdens de Koude Oorlog. Een van zijn verzoeken was een bezoek aan Disneyland, maar dit werd geweigerd door veiligheidsdiensten. Men was bezorgd dat het populaire themapark niet in staat zou zijn om zijn veiligheid te garanderen. Chroesjtsjov was zichtbaar teleurgesteld en bekritiseerde de beslissing, wat leidde tot veel media-aandacht. Het incident benadrukte de spanningen tussen de VS en de Sovjet-Unie tijdens die periode.
1981 – Gratis concert van Simon & Garfunkel

In 1981 gaven Simon & Garfunkel een legendarisch gratis concert in Central Park, New York, dat meer dan 500.000 mensen trok. Het concert was een reünie voor het duo, dat sinds hun breuk in 1970 zelden samen had opgetreden. Ze speelden een mix van hun grootste hits, waaronder “The Sound of Silence” en “Bridge Over Troubled Water.” Het concert is opgenomen en later uitgebracht als een live-album en documentaire, waarmee het een iconisch moment in de muziekgeschiedenis werd.
Tekst gaat verder onder de video >>
1991 – Ontdekking van de mummie Ötzi

In 1991 is de eeuwenoude mummie Ötzi ontdekt door 2 Duitse toeristen in de Ötztaler Alpen, op de grens tussen Oostenrijk en Italië. De goed bewaarde mummie bleek meer dan 5000 jaar oud te zijn en gaf wetenschappers een unieke inkijk in het leven van de mensen uit de Kopertijd. Ötzi had onder andere kleding en gereedschappen bij zich, waaronder een koperen bijl. De ontdekking van Ötzi leidde tot tal van wetenschappelijke onderzoeken, die nieuwe inzichten boden over prehistorische Europese gemeenschappen.
1997 – Auto-Tune kwam op de markt

In 1997 is Auto-Tune geïntroduceerd, een revolutionaire software die vals gezongen noten kon corrigeren en zuiver kon laten klinken. Ontwikkeld door ingenieur Andy Hildebrand, veranderde het de manier waarop muziek is geproduceerd en opgenomen. Hoewel het oorspronkelijk bedoeld was om subtiele correcties aan te brengen is Auto-Tune al snel populair als een creatief effect in de muziek van artiesten als Cher en T-Pain. Het programma had een enorme invloed op de muziekwereld en blijft tot op de dag van vandaag een veelgebruikte tool in de industrie.
1893 – De vrouwen in Nieuw-Zeeland krijgen stemrecht

In 1893 werd Nieuw-Zeeland het eerste land ter wereld waar vrouwen stemrecht kregen. Deze historische mijlpaal was het resultaat van jarenlange inspanningen van suffragettes zoals Kate Sheppard, die campagne voerden voor gelijke rechten. De wet gaf vrouwen de mogelijkheid om deel te nemen aan het politieke proces en vormde een belangrijk precedent voor andere landen. Deze stap betekende een grote vooruitgang in de strijd voor gendergelijkheid en inspireerde vrouwenrechtenbewegingen wereldwijd.
1985 – Aardbeving in Mexico-Stad

In 1985 is Mexico-Stad getroffen door een verwoestende aardbeving met een kracht van 8,1 op de schaal van Richter. De ramp vond plaats op 19 september en veroorzaakte enorme schade, waarbij duizenden gebouwen instortten en meer dan 10.000 mensen het leven verloren. Het gebrek aan een snelle en effectieve reactie van de overheid leidde tot kritiek en zette een golf van solidariteit en burgerinitiatieven in gang om hulp te bieden. Deze tragische gebeurtenis had een blijvende impact op de stad en leidde tot verbeteringen in bouwvoorschriften en rampenbestrijding.
1995 – Publicatie van het manifest van de Unabomber

In 1995 publiceerde de Unabomber, Ted Kaczynski, zijn manifest getiteld “Industrial Society and Its Future.” Het manifest bekritiseerde de moderne technologie en de impact ervan op menselijke vrijheid en werd gepubliceerd in grote kranten na zijn belofte om zijn bomaanslagen te staken als het is afgedrukt. Kaczynski was verantwoordelijk voor een reeks bomaanslagen die jarenlang de Verenigde Staten teisterden, waarbij drie doden en meerdere gewonden vielen. De publicatie van het manifest leidde uiteindelijk tot zijn arrestatie toen zijn broer de schrijfstijl herkende en de autoriteiten waarschuwde.
Er is er één jarig hoera!

19 september is onder meer de geboortedag van:
- Inge Diepman (1963) Nederlands presentatrice
- Gijs Scholten van Aschat (1959) Nederlands acteur
- Pierre Janssen (1926 – 2007) Nederlands museumdirecteur en presentator
- Pierre van Ostade (1917 – 2005) Nederlands radio- en tv-presentator
- Sir William Golding (1911 – 1993) Brits schrijver en dichter
- Ferry Porsche (1909 – 1998) Duits-Oostenrijks ondernemer en ingenieur, zoon van Ferdinand Porsche
- Willem Jan Aalders (1870 – 1945) Nederlands theoloog
Feest- en gedenkdagen op 19 september

- Pitra Paksj – Hindoeïsme
- Heiligendag van Januarius (Napels) – Italië
- Dag van de Diëtist – Nederland
- Dag van de Grondwet – Nepal
- Dag van het Leger – Chili
- Dag van de Leid(st)er en Gastouder – Nederland
- Onafhankelijkheidsdag – St. Kitts en Nevis
Contact met de redactie
Bekijk dagelijks onze Historie van Vandaag artikelen. Mis jij een belangrijke gebeurtenis, die vandaag heeft plaatsgevonden? Meld het aan onze redactie: pers@startpagina.nl.
Illustraties: Artist impressions door DALL-e.