Historie van 14 juni

In 1966 schafte het Vaticaan de Index Librorum Prohibitorum af, de lijst met boeken die katholieken niet mochten lezen. Deze lijst, die sinds 1559 bestond, bevatte werken die als ketters of immoreel werden beschouwd, waaronder die van Galileo Galilei en Voltaire. De afschaffing markeerde een belangrijke verschuiving binnen de katholieke kerk, die steeds meer openstond voor moderne inzichten en academische vrijheid. Hoewel de lijst geen wettelijke kracht meer had, bleef de kerk gelovigen adviseren over morele en theologische kwesties. Hiermee zette het Vaticaan een stap richting een minder strikte controle op intellectuele en wetenschappelijke ontwikkelingen.

In 1822 ontwierp de Britse wiskundige Charles Babbage de Difference Engine, een mechanische rekenmachine bedoeld om wiskundige tabellen automatisch en foutloos te berekenen. Dit baanbrekende concept vormde de basis voor latere ontwikkelingen in de computertechnologie. Hoewel de machine vanwege technische en financiële obstakels nooit volledig werd voltooid, wordt Babbage vaak beschouwd als de ‘vader van de computer’. Later werkte hij aan een nog geavanceerder ontwerp, de Analytical Engine, die al kenmerken vertoonde van een moderne computer, zoals programmeerbaarheid. Zijn werk inspireerde onder andere Ada Lovelace, die als eerste algoritmes voor de machine ontwierp.

Op 14 juni 1985 werd TWA-vlucht 847 gekaapt door twee gewapende leden van de Libanese terreurgroep Hezbollah, kort na het opstijgen vanuit Athene. De kapers dwongen het vliegtuig, met 153 mensen aan boord, om meerdere keren te landen, onder andere in Beiroet en Algiers. Tijdens de gijzeling werd de Amerikaanse marinier Robert Stethem vermoord en zijn lichaam op de landingsbaan gegooid. Na intense onderhandelingen en de vrijlating van sommige passagiers hield de gijzeling uiteindelijk 17 dagen aan. De overlevende gijzelaars werden pas vrijgelaten nadat Israël besloot Shi’itische gevangenen los te laten. Dit incident versterkte de spanningen in het Midden-Oosten en leidde tot een verscherpte aanpak van terrorisme door de VS.

Op 14 juni 1777 keurde het Continentaal Congres de eerste officiële vlag van de Verenigde Staten goed, bekend als de Stars and Stripes. De vlag bestond uit dertien rode en witte strepen, die de oorspronkelijke dertien koloniën vertegenwoordigden, en een blauw veld met dertien witte sterren als symbool voor eenheid. Dit ontwerp werd toegeschreven aan Betsy Ross, hoewel historici daarover twijfelen. Door de jaren heen groeide het aantal sterren met de uitbreiding van de Verenigde Staten, maar de basis van het ontwerp bleef behouden. Flag Day wordt nog steeds jaarlijks op 14 juni gevierd ter herinnering aan deze belangrijke gebeurtenis.

Tijdens het WK van 1974 in West-Duitsland werd de eerste rode kaart in de geschiedenis van het wereldkampioenschap voetbal uitgedeeld. Dit gebeurde op 14 juni 1974 in de wedstrijd tussen Chili en West-Duitsland. De Chileense verdediger Carlos Caszely kreeg de kaart van scheidsrechter Doğan Babacan na een harde overtreding op een Duitse speler. Hoewel het systeem van gele en rode kaarten al was geïntroduceerd tijdens het WK 1970, werd er toen nog geen enkele rode kaart uitgedeeld. Caszely’s rode kaart markeerde een historisch moment en liet zien dat de scheidsrechters strenger optraden tegen onsportief gedrag.

Op 14 juni 1940 arriveerde de eerste groep van 728 Poolse politieke gevangenen in Auschwitz, waarmee het concentratiekamp officieel in gebruik werd genomen door Nazi-Duitsland. Het kamp, gelegen in bezet Polen, was oorspronkelijk bedoeld voor politieke tegenstanders van het regime, maar groeide al snel uit tot het grootste vernietigingskamp van de Holocaust. In de daaropvolgende jaren werden hier meer dan 1,1 miljoen mensen, voornamelijk Joden, maar ook Roma, politieke gevangenen en andere vervolgden, op systematische wijze vermoord. Auschwitz bestond uit meerdere delen, waaronder Auschwitz I (het hoofdkamp), Auschwitz-Birkenau (het grootste vernietigingskamp) en Auschwitz-Monowitz (een werkkamp). De gruwelen van Auschwitz werden pas volledig zichtbaar na de bevrijding door het Rode Leger op 27 januari 1945. Het kamp blijft tot op de dag van vandaag een symbool van de Holocaust en een herdenkingsplaats voor de slachtoffers.

Op 14 juni 1985 ondertekenden België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland de Verdragen van Schengen, een historische stap naar open grenzen binnen Europa. De ondertekening vond plaats aan boord van een schip op de Moezel bij het Luxemburgse plaatsje Schengen. Het akkoord had als doel om grenscontroles geleidelijk af te schaffen en vrij verkeer van personen tussen de deelnemende landen mogelijk te maken. Dit leidde uiteindelijk tot het Schengengebied, waarin burgers vrij kunnen reizen zonder paspoortcontroles. Het verdrag werd later uitgebreid met meer Europese landen en vormt tot op de dag van vandaag een van de belangrijkste pijlers van Europese samenwerking.

Op 14 juni 2017 brak een verwoestende brand uit in de Grenfell Tower, een woontoren in West-Londen. Het vuur begon kort na middernacht op de vierde verdieping en verspreidde zich razendsnel door het gebouw, mede door de brandbare gevelbekleding. De ramp eiste 72 levens, maakte honderden mensen dakloos en leidde tot hevige kritiek op de brandveiligheidsregels in het Verenigd Koninkrijk. Hulpdiensten waren de hele nacht en de volgende dagen bezig met reddingsoperaties, maar de schaal van de tragedie was enorm. De brand leidde tot grootschalige onderzoeken en debatten over bouwvoorschriften en overheidsverantwoordelijkheid. Tot op de dag van vandaag blijft Grenfell een symbool van nalatigheid en de strijd voor veiligere huisvesting.

14 juni is onder meer de geboortedag van:

• Eline de Zeeuw (1993) Nederlands presentatrice en verslaggeefster (NOS Studio Sport)
• Nederlands (stem)acteur, presentator, zanger en piloot
• Che Guevara (1928 – 1967) Argentijns-Cubaans revolutionair
• Jeroen Kijk in de Vegte (1974) Nederlands radio- en televisiepresentator
• Donald Trump (1946) zakenman en (voormalig) president van de Verenigde Staten van Amerika
• Natasja Froger (1965) Nederlands tv-presentatrice
• Boy George (1961) Engels zanger (Karma Chameleon)

• Wereld Bloeddonordag
• Wereld Breidag
• Wereld Gin Dag
• Flag Day – Verenigde Staten
• Pahili Raja – India
• Dag van de Vrijheid – Malawi
• Dag van rouw en hoop – Litouwen
• Sovereign’s Birthday – Britse Maagdeneilanden
• Bevrijdingsdag – Falklandeilanden