Historie van 11 juni

Op 11 juni 1963 stak de Vietnamese boeddhistische monnik Thích Quảng Đức zichzelf in brand op een druk kruispunt in Saigon. Hij protesteerde hiermee tegen de onderdrukking van boeddhisten door het Zuid-Vietnamese regime van president Ngô Đình Diệm. Terwijl hij roerloos in vlammen opging, bleven omstanders en medemonniken geschokt toekijken. Een iconische foto van de gebeurtenis schokte de wereld en bracht internationale aandacht voor de situatie in Vietnam. Zijn zelfverbranding wordt gezien als een ultieme daad van protest en opoffering. Kort daarna viel het regime van Diệm, mede door de groeiende druk vanuit binnen- en buitenland.

Op 11 juni 1775 werd Lodewijk XVI gekroond tot koning van Frankrijk in de kathedraal van Reims. De ceremonie, diepgeworteld in traditie, werd uitgevoerd met heilige olie uit de Sainte Ampoule, waarmee de goddelijke legitimiteit van zijn heerschappij werd bevestigd. Ondanks de pracht en praal van de kroning stond zijn regeerperiode voor grote uitdagingen, waaronder een groeiende economische crisis en onvrede onder het volk. Zijn pogingen tot hervormingen mislukten grotendeels door weerstand van de adel en geestelijkheid. Uiteindelijk leidde zijn zwakke leiderschap en de revolutionaire onrust tot de Franse Revolutie. In 1793 werd hij geëxecuteerd door de guillotine, waarmee een einde kwam aan zijn bewind en het ancien régime.

Op 11 juni 1770 liep het schip HMS Endeavour van kapitein James Cook aan de grond op het Groot Barrièrerif voor de kust van Australië. Cook en zijn bemanning bevonden zich op een ontdekkingsreis in de Stille Oceaan, toen het schip vastliep op de koraalformaties. Door snel ingrijpen wisten ze het schip te ontlasten en na uren van noodreparaties konden ze het naar een nabijgelegen rivier varen, later bekend als de Endeavour River. Daar voerden ze uitgebreide reparaties uit, terwijl ze contact legden met de inheemse Guugu Yimithirr-bevolking. Dit incident had een grote invloed op de verdere verkenning en kolonisatie van Australië. Ondanks de schade kon Cook zijn reis voortzetten en belangrijke delen van de oostkust in kaart brengen.

Op 11 juni 2001 werd Timothy McVeigh geëxecuteerd door middel van een dodelijke injectie in de federale gevangenis van Terre Haute, Indiana. McVeigh was de hoofdverantwoordelijke voor de bomaanslag op het Alfred P. Murrah Federal Building in Oklahoma City op 19 april 1995, waarbij 168 mensen omkwamen, onder wie 19 kinderen. Zijn daad was een vergelding tegen de Amerikaanse regering, die hij verantwoordelijk hield voor de bloedige afloop van het beleg van Waco in 1993. McVeigh toonde weinig berouw en weigerde een laatste verklaring af te leggen, behalve een verwijzing naar het gedicht Invictus. Zijn executie was de eerste federale doodstraf die in de VS werd voltrokken sinds 1963. De aanslag en zijn veroordeling lieten een diepe indruk achter op de Amerikaanse samenleving en leidden tot strengere anti-terrorismewetten.

In 1644 beschreef de Italiaanse natuurkundige en wiskundige Evangelista Torricelli voor het eerst de werking van de barometer. Hij vulde een lange glazen buis met kwik en keerde deze ondersteboven in een schaal met hetzelfde metaal. Tot zijn verrassing bleef een deel van het kwik in de buis, waardoor een vacuüm bovenin ontstond – later bekend als een Torricelliaans vacuüm. Dit experiment toonde aan dat lucht gewicht heeft en druk uitoefent op vloeistoffen, waarmee hij het concept van luchtdruk introduceerde. Zijn ontdekking legde de basis voor de meteorologie en leidde tot de verdere ontwikkeling van atmosferische metingen. Dankzij Torricelli’s werk begrijpen we nu beter hoe luchtdruk weersveranderingen beïnvloedt.

Op 11 juni 1990 werd de miljoenste bezoeker verwelkomd op de tentoonstelling “Vincent van Gogh”, een grootschalige expositie ter ere van de wereldberoemde Nederlandse schilder. De tentoonstelling, gehouden in het Van Gogh Museum in Amsterdam, trok enorme internationale belangstelling en werd een van de meest bezochte kunsttentoonstellingen van die tijd. De eer viel te beurt aan een verraste kunstliefhebber, die feestelijk werd onthaald met bloemen en media-aandacht. De expositie omvatte een indrukwekkende collectie van Van Goghs schilderijen, tekeningen en brieven, waarmee bezoekers een uniek inzicht kregen in zijn turbulente leven en meesterlijke techniek. Dit historische moment onderstreepte de blijvende impact van Van Goghs werk op het wereldwijde publiek.

Op 11 juni 1962 wisten Frank Morris en de broers John en Clarence Anglin op spectaculaire wijze te ontsnappen uit de zwaarbewaakte gevangenis Alcatraz, gelegen op een eiland in de baai van San Francisco. De drie gevangenen hadden maandenlang een ingenieus plan voorbereid, waarbij ze ventilatieroosters uitgroeven met geïmproviseerd gereedschap en nephoofden maakten van papier-maché, verf en menselijk haar om hun afwezigheid in bed te verbergen. In de nacht van hun ontsnapping kropen ze door een smalle ventilatieschacht, bereikten het dak en verlieten het eiland op een zelfgemaakt vlot van regenjassen. Ondanks een grootschalige klopjacht werden hun lichamen nooit gevonden, en de FBI concludeerde uiteindelijk dat ze waarschijnlijk verdronken. Toch blijft de zaak een mysterie en inspireerde het talloze theorieën en films, waaronder Escape from Alcatraz.

Op 11 juni 1977 maakte de Nederlandse overheid op gewelddadige wijze een einde aan de Zuid-Molukse treinkaping bij De Punt, die bijna drie weken had geduurd. Zuid-Molukse activisten hadden op 23 mei 1977 een trein gekaapt in Drenthe om aandacht te vragen voor hun politieke strijd en de Nederlandse belofte voor een onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken (RMS). Na lange onderhandelingen besloot de regering van premier Den Uyl om de kaping met geweld te beëindigen. Bij de militaire bevrijdingsactie, waarbij mariniers gericht vuurden op de trein, kwamen zes kapers en twee gegijzelden om het leven. Hoewel de operatie werd gepresenteerd als noodzakelijk, bleef de inzet van dodelijk geweld controversieel en roept het tot op de dag van vandaag discussie op.

11 juni is onder meer de geboortedag van:

• Richard Strauss (1864 – 1949) Duits componist en dirigent
• Julia Nauta (2001) Nederlands zangeres en (musical)actrice
• Cor Lemaire (1908 – 1981) Nederlands pianist, dirigent en componist (Annie M.G. Schmidt)
• Jacques-Yves Cousteau (1910 – 1997) Frans duiker en filmmaker
• Thom de Graaf (1957) Nederlands politicus, minister en vicepremier in kabinet-Balkenende II
• Henk Bruna (1916 – 2008) Nederlands boekhandelaar (boekhandel Bruna)
• Barrie Stevens (1944) Engels-Nederlands danser, choreograaf, regisseur en acteur

• Nationale Buitenspeeldag – Nederland
• Kamehameha Day – Verenigde Staten
• Parinirvana van Boeddha – Bhutan
• Kabir Jayanti – India