Historie van 10 juni

In 1943 vroeg de Hongaarse journalist László Bíró octrooi aan op de balpen, een uitvinding die het schrijfproces revolutioneerde. Hij ontwikkelde de pen met een kleine kogel in de punt, die inkt gelijkmatig over het papier verdeelde. Dit loste het probleem op van vlekkerige vulpennen en zorgde voor een soepele schrijfervaring. De balpen werd al snel populair, vooral in de zakenwereld en bij het leger. Amerikaanse en Britse strijdkrachten gebruikten Bíró’s uitvinding tijdens de Tweede Wereldoorlog vanwege de betrouwbaarheid onder extreme omstandigheden. Tot op de dag van vandaag is de balpen een van de meest gebruikte schrijfinstrumenten ter wereld.

In 1610 vestigden Nederlandse kolonisten zich op het eiland Manhattan, dat later zou uitgroeien tot New York. De Nederlanders noemden hun nederzetting Nieuw Amsterdam en gebruikten het als handelspost voor de pelshandel. Ze bouwden forten en legden de basis voor een bloeiende kolonie, gesteund door de West-Indische Compagnie. In 1626 kochten de Nederlanders Manhattan officieel van de inheemse bevolking, naar verluidt voor goederen ter waarde van 60 gulden. De stad groeide snel uit tot een belangrijk handelscentrum door haar gunstige ligging aan de Hudsonrivier. In 1664 namen de Engelsen de kolonie over en herdoopten haar tot New York.

Op 10 juni 1865 ging de opera Tristan und Isolde van Richard Wagner in première in het Nationaltheater te München. Dit revolutionaire werk, bekend om zijn expressieve harmonieën en het gebruik van het beroemde Tristan-akkoord, had een enorme invloed op de ontwikkeling van de westerse muziek. De opera, gebaseerd op een middeleeuwse legende, vertelt het tragische liefdesverhaal van Tristan en Isolde, dat gedoemd is te mislukken. Dirigent Hans von Bülow leidde de première, ondanks dat zijn vrouw, Cosima, een affaire had met Wagner. De emotionele kracht en de innovatieve muzikale structuur van het stuk maakten het tot een mijlpaal in de operageschiedenis. Tot op de dag van vandaag blijft Tristan und Isolde een van de meest invloedrijke en geliefde opera’s ooit gecomponeerd.

Op 10 juni 1692 werd Bridget Bishop als eerste persoon geëxecuteerd tijdens de beruchte heksenprocessen van Salem. Ze werd beschuldigd van hekserij op basis van twijfelachtige getuigenissen en bijgeloof. Ondanks haar ontkenningen vond de rechtbank haar schuldig en werd ze ter dood veroordeeld. Haar executie door ophanging vond plaats op Gallows Hill, een plek die later symbool werd voor de hysterie van die tijd. In totaal zouden negentien mensen worden geëxecuteerd tijdens de heksenprocessen. De gebeurtenissen in Salem blijven een schrijnend voorbeeld van massahysterie en onrecht.

In 1947 produceerde het Zweedse bedrijf Saab zijn allereerste auto, de Saab 92. Oorspronkelijk was Saab een fabrikant van vliegtuigen, maar na de Tweede Wereldoorlog besloot het bedrijf zich ook op de auto-industrie te richten. De Saab 92 had een aerodynamisch ontwerp dat duidelijk beïnvloed was door de luchtvaartachtergrond van het merk. Met een compacte vorm en een voor die tijd innovatieve voorwielaandrijving werd de auto al snel populair in Scandinavië. De eerste productiemodellen rolden in 1950 van de band, waarmee Saab zich definitief als autofabrikant vestigde. Dit legde de basis voor de latere iconische modellen die het merk wereldwijd bekend zouden maken.

In 1935 werd Alcoholics Anonymous (AA) opgericht in Akron, Ohio, door Bill Wilson en Dr. Bob Smith. De organisatie ontstond uit de behoefte aan een gestructureerd ondersteuningssysteem voor mensen die worstelden met alcoholverslaving. Het fundament van AA werd gevormd door de beroemde Twaalf Stappen, een spiritueel en praktisch herstelprogramma. Door anonimiteit en wederzijdse steun werd AA al snel een wereldwijd succes. De groep groeide uit tot een invloedrijke gemeenschap, die miljoenen mensen hielp bij hun herstel. Tot op de dag van vandaag blijft Alcoholics Anonymous een van de meest erkende en effectieve zelfhulpgroepen voor verslavingszorg.

Op 10 juni 1979 werd een wedstrijd tussen Telstar en FC Amsterdam opgeschrikt door een ernstig incident. Tijdens de wedstrijd in het Olympisch Stadion in Amsterdam werd Telstar-speler Hennie Dijkstra bekogeld met een mes vanaf de tribune. Het wapen vloog rakelings langs zijn hoofd en zorgde voor grote opschudding op het veld. Scheidsrechter Jan Keizer staakte de wedstrijd tijdelijk, terwijl de politie de dader probeerde te achterhalen. Het incident werd een van de beruchtste voorbeelden van supportersgeweld in het Nederlandse voetbal. Ondanks de schrik kon de wedstrijd uiteindelijk worden uitgespeeld.

10 juni is o.a. de geboortedag van:

• Hattie McDaniel (1895 – 1952) Amerikaans actrice (eerste Afro-Amerikaan die een Oscar won)
• Esther Ouwehand (1976) Nederlands politica (Partij voor de Dieren)
• Dave Dekker (1997) Nederlands musicalacteur en zanger
• John Henri uit den Bogaard (1911 – 1993) Nederlands schrijver van o.a. Swiebertje
• Teddy Schaank (1921 – 1988) Nederlands actrice (Swiebertje en Pommetje Horlepiep)
• Margreet Spijker (1964) Nederlands televisiepresentatrice (RTL Nieuws)
• Reinout Oerlemans (1971) Nederlands acteur, televisiepresentator en -producer
• Judy Garland (1922 – 1969) Amerikaans actrice en zangeres (Dorothy in The Wizard of Oz)
• Mensje van Keulen (1946) Nederlands schrijfster

• Processie van Echternach – Luxemburg
• Poson Poya – Sri Lanka
• Bokkiesdag – Nederland
• Vat Purnima – Hindoeïsme
• Dia de Camões (Nationale Dag) – Portugal
• Wereld Art Nouveau Dag
• Dag van de Marine – Italië
• Afschaffing slavernij – Frans Guyana
• Verzoeningsdag – Congo-Brazzaville