In Historie van Vandaag geven wij aandacht aan gebeurtenissen op 1 september die vroeger hebben plaatsgevonden. Mooie, treurige en bijzondere momenten uit het verleden, die wij ons misschien nog wel herinneren. (Her)ken jij ze?
Wat is er gebeurd op 1 september?
Op 1 september 1859 observeerde Carrington een zonnestorm. In 1909 vond de eerste Nijmeegse Vierdaagse plaats. Op dezelfde datum in 1939 begon Fall Weiss, de Duitse invasie van Polen, en in 1985 ontdekte Ballard het wrak van de Titanic. Daarnaast won Zoetemelk in 1985 het wereldkampioenschap wielrennen en vond in 2004 de bloedige gijzeling in Beslan plaats.
1859 – Carrington neemt zonnestorm waar

Op 1 en 2 september 1859 vond de meest intense zonnestorm plaats die ooit is waargenomen. De Britse astronoom Richard Carrington nam dit met zijn telescoop waar, waardoor dit het Carrington Event wordt genoemd. De zonnestorm had een zogenaamde geomagnetische storm op aarde tot gevolg. Ooggetuigen meldden dat het mogelijk was om midden in de nacht de krant te lezen bij het poollicht. De storm veroorzaakte kortsluiting in telegraaflijnen, met vonken en zelfs brand als gevolg. Dit evenement benadrukt de kwetsbaarheid van onze moderne, op elektriciteit gebaseerde samenleving voor dergelijke kosmische gebeurtenissen.
1909 – De eerste Nijmeegse Vierdaagse wordt gehouden

Op 1 september 1909 werd de eerste Nijmeegse Vierdaagse gehouden. Dit wandelspektakel werd aanvankelijk vooral georganiseerd voor militairen, maar trok in de loop der tijd steeds meer burgerdeelnemers. Deelnemers konden kiezen uit parcoursen variërend van 30, 40 en 50 kilometer. De afsluiting van de Nijmeegse Vierdaagse vindt traditioneel plaats in de St. Annastraat, die elk jaar speciaal voor de gelegenheid wordt omgedoopt tot Via Gladiola.
De eerste Nijmeegse Vierdaagse
1939 – Fall Weiss

In de vroege ochtend van 1 september 1939 begon de Duitse aanval op Polen onder de codenaam Fall Weiss. Deze aanval luidde het begin van de Tweede Wereldoorlog in. De invasie van Nazi-Duitse troepen in Polen markeerde een keerpunt in de wereldgeschiedenis en leidde tot een conflict dat miljoenen levens zou kosten en de wereldorde ingrijpend zou veranderen.
1941 – Davidster

Op 1 september 1941 verplichtten de Duitsers alle Joden ouder dan 6 jaar een Davidster of Jodenster te dragen in het Duitse Rijk. Dit was een van de vele antisemitische maatregelen die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ingevoerd en die uiteindelijk leidden tot de Holocaust. In Nederland werd dit op 3 mei 1942 verplicht.
1985 – Ballard ontdekt de Titanic

Op 1 september 1985 ontdekte de Amerikaan dr. Robert Ballard en zijn bemanning het wrak van de Titanic. Het legendarische cruiseschip was in 1912 gezonken en lag op 3808 meter diepte in het noorden van de Atlantische Oceaan. Deze ontdekking was een belangrijke mijlpaal in de maritieme archeologie en bracht veel nieuwe inzichten over de ramp aan het licht.
Animatie zingende Titanic
@titanic_empire Titanic 1995 Sinking Animation Remastered #titanic #titanic1912 #titanicsinking #titanicmovie #animation #typ
♬ Originalton – Titanic_Empire – Titanic_Empire
1985 – Zoetemelk wint het wereldkampioenschap

Op 1 september 1985 werd Joop Zoetemelk wereldkampioen wielrennen in Italië. Zoetemelk wist in de laatste fase van de koers te ontsnappen uit de kopgroep en als eerste over de finish te gaan. Met zijn 38 jaar was hij de oudste wereldkampioen wielrennen ooit, een prestatie die zijn naam in de wielergeschiedenis verankerde.
2004 – Bloedige gijzeling in Beslan

Op 1 september 2004 begon in Beslan, Noord-Ossetië, Rusland, een bloedige gijzeling waarbij honderden leerlingen en leraren gegijzeld waren door Tsjetjeense terroristen. De gijzeling eindigde op 3 september op bloedige wijze, waarbij 335 mensen om het leven kwamen. Deze tragedie schokte de wereld en bracht de problematiek van terrorisme en gijzelingen opnieuw onder de aandacht.
1923 – Aardbeving in Tokio

Op 1 september 1923 werd Tokio getroffen door een zeer zware aardbeving met een kracht van 8,2 op de schaal van Richter. De ramp veroorzaakte meer dan 140.000 doden en verwoestte grote delen van de stad. Deze aardbeving staat bekend als de Grote Kanto-aardbeving en had een diepgaande impact op de Japanse samenleving en infrastructuur.
Er is er één jarig hoera!

1 september is o.a. de geboortedag van:
- Jetske van den Elsen (1972) Nederlands tv-presentatrice.
- Carola Smit (1963) Nederlands zangeres in BZN.
- Ruud Gullit (1962) Nederlands voetbalspeler en trainer met de bijnaam Zwarte Tulp.
- Gloria Estefan (1957) Latijns-Amerikaans zangeres, geboren in Cuba.
- Barry Gibb (1946) Amerikaans popmuzikant (Bee Gees).
- Lori Spee (1946) Amerikaans/Nederlands zangeres.
- Frans Halsema (1939 – 1984) Nederlands cabaretier en zanger.
Feest- en gedenkdagen op 1 september

- Installatie van de heilige geschriften als Goeroe Granth Sahib Ji – India – Sikhisme
- Dag van de Slowaakse Grondwet – Slowakije
- Dag van de Revolutie – Eritrea
- Europese Dag van de Joodse Cultuur – Europa
- Antikriegstag (Weltfriedenstag) – Duitsland
- Vaderdag – Australië
- Tag der Heimat – Duitsland
- Onafhankelijkheidsdag – Oezbekistan
Contact met de redactie
Bekijk dagelijks onze Historie van Vandaag artikelen. Mis jij een belangrijke gebeurtenis, die vandaag heeft plaatsgevonden? Meld het aan onze redactie: pers@startpagina.nl.
Illustraties: Artist impressions door DALL-e.