Historie van Vandaag 1 januari

Tijdens de jaarwisseling van 2019 veroorzaakte een te hoog gebouwd vreugdevuur op het strand van Scheveningen een vonkenregen die tot flinke brandschade leidde. Door harde wind werden vonken door de lucht meegevoerd, waardoor meerdere branden ontstonden in de omgeving. De vreugdevuren, een jaarlijkse traditie, hadden vooraf een maximale hoogte die door de bouwers werd overschreden. Dit leidde tot kritiek op zowel de organisatie als de handhaving door de gemeente. De schade in Scheveningen en omliggende wijken maakte dit incident een van de meest besproken oud-en-nieuwvieringen van Nederland. Het voorval riep vragen op over de toekomst en veiligheid van dergelijke tradities.

In 1965 werd de eerste nieuwjaarsduik in de Noordzee bij Scheveningen georganiseerd door zwemclub Residentie. 8 moedige deelnemers trotseerden het ijskoude water en legden daarmee de basis voor een nieuwe traditie. Wat begon als een kleinschalig evenement groeide in de jaren daarna uit tot een nationaal fenomeen. Tegenwoordig trekt de nieuwjaarsduik in Scheveningen duizenden deelnemers en toeschouwers, vaak gehuld in oranje Unox-mutsen. Het evenement staat symbool voor een frisse start van het nieuwe jaar en inspireert soortgelijke duiken op andere plekken in Nederland. De combinatie van sportiviteit en gezelligheid maakt de nieuwjaarsduik tot een geliefde traditie voor jong en oud.

In 1969 werd in Nederland de Belasting over de Toegevoegde Waarde (btw) geïntroduceerd, waarmee het eerdere omzetbelastingstelsel werd vervangen. Dit nieuwe systeem was gebaseerd op Europese richtlijnen en had als doel een uniform belastingmodel binnen de Europese Economische Gemeenschap (EEG) te creëren. De btw werd aanvankelijk geheven tegen 2 tarieven: een laag tarief van 4% voor basisgoederen zoals voedsel en een standaardtarief van 12% voor de meeste andere producten en diensten. Deze belasting was bedoeld om transparanter en efficiënter te zijn dan de omzetbelasting. De invoering van de btw markeerde een belangrijke modernisering van het Nederlandse belastingstelsel. Sindsdien zijn de tarieven en regels meerdere keren aangepast.

In 1967 werd de eerste uitzending van het radioprogramma Langs de Lijn uitgezonden door de Nederlandse publieke omroep. Het programma richtte zich op live-verslaggeving van sportwedstrijden, afgewisseld met interviews en analyses. Dankzij de enthousiaste verslaggeving en de dynamische opzet groeide het al snel uit tot een van de populairste radioprogramma’s van Nederland. Langs de Lijn bood luisteraars de mogelijkheid om live op de hoogte te blijven van sportevenementen, lang voordat televisie deze rol overnam. Het programma werd een icoon in de Nederlandse sportjournalistiek en blijft tot op de dag van vandaag een begrip voor sportliefhebbers.

In de nacht van 31 december 2000 op 1 januari 2001 vond een tragische cafébrand plaats in het Nederlandse dorp Volendam. Tijdens de nieuwjaarsviering in café De Hemel ontstond een brand door het afsteken van sterretjes in combinatie met kerstversiering van droog dennengroen, dat snel vlam vatte. De brand verspreidde zich razendsnel door het café, dat vol was met voornamelijk jongeren. Het incident eiste 14 levens en meer dan 200 mensen raakten gewond, velen met ernstige brandwonden. De ramp schokte Nederland en leidde tot een herziening van brandveiligheidsregels, vooral voor horecagelegenheden. Het drama wordt nog altijd herdacht als een van de grootste nationale tragedies rondom de jaarwisseling.

In 2002 werd de euro officieel ingevoerd als betaalmiddel in Nederland en elf andere EU-landen. Op 1 januari verving de nieuwe munt de gulden, die eeuwenlang het nationale betaalmiddel was geweest. Nederlanders konden gedurende een korte overgangsperiode nog met guldens betalen, maar al snel werd de euro de standaard. De invoering van de euro bracht praktische voordelen, zoals makkelijker reizen en handel binnen de eurozone. Toch ging het ook gepaard met zorgen over prijsstijgingen en nostalgie naar de gulden. Het moment markeerde een belangrijke stap in de economische en politieke samenwerking binnen Europa.

In 1997 besloot de Provinciale Staten van Friesland dat de provincie voortaan officieel Fryslân zou heten. Deze naamswijziging benadrukte de Friese identiteit en taal, die een belangrijke rol spelen in de cultuur van de provincie. De wijziging was onderdeel van een bredere beweging om de Friese taal en tradities te behouden en te promoten. Hoewel de naam Fryslân in officiële documenten werd ingevoerd, bleef Friesland in informele contexten en buiten de provincie vaak gebruikt. Het besluit markeerde een belangrijke stap in de erkenning van regionale diversiteit binnen Nederland.

In 2014 werd de minimumleeftijd voor het kopen en consumeren van alcohol in Nederland verhoogd van 16 naar 18 jaar. Dit besluit was bedoeld om alcoholmisbruik onder jongeren tegen te gaan en hun gezondheid beter te beschermen. De maatregel ging gepaard met strengere controles en sancties voor zowel jongeren als verkopers die zich niet aan de nieuwe wet hielden. Hoewel de wijziging aanvankelijk tot discussie leidde, bleek het een belangrijke stap in het Nederlandse beleid om alcoholgebruik onder minderjarigen te verminderen. De verhoging van de alcoholleeftijd sloot aan bij een bredere Europese trend om leeftijdsgrenzen voor alcohol te harmoniseren.

1 januari is onder meer de geboortedag van:

• Mariska Orbán-de Haas (1977) Nederlands journaliste
• Kees Pier Tol (1987) Nederlands voetballer
• Sifan Hassan (1993) Ethiopisch-Nederlands atlete
• Dries Roelvink (1959) Nederlands zanger
• Gerrit Schoenmakers (1942) Nederlands politicus
• Ton van de Ven (1944 – 2015) Nederlands industrieel ontwerper (Efteling)
• Ton Verlind (1950) Nederlands tv-journalist
• Jeanne Lanvin (1867 – 1946) Frans modeontwerpster

• Nieuwjaarsdag
• Maria Moeder van God – Rooms-Katholicisme
• Dag van de Vrede – Rooms-Katholicisme
• Onafhankelijkheidsdag – Haïti
• Geboortedag Imam Mohammed zoon van Ali Al Baqir – Sjiisme
• Dag van de Republiek – Slowakije
• Bevrijdingsdag – Cuba
• Dag van de Republiek – Taiwan
• Onafhankelijkheidsdag – Kameroen
• Dag van de Soevereiniteit – Irak
• Onafhankelijkheidsdag – Soedan
• Chanoeka – Jodendom
• Kwanzaa – Verenigde Staten