Bron: © Canva. Het redden van iemand uit open water vereist voorzichtigheid.
Het zien van iemand die verdrinkt kan een schokkende en stressvolle ervaring zijn. Toch is het belangrijk om kalm te blijven en snel te handelen wanneer jij zelf omstander bent van zo’n ongelukkig ongeval. En elke seconde telt bij eerste hulp, want het juiste handelen kan levens redden. Hieronder vind je een overzicht van de stappen die je moet volgen.
1. Blijf kalm en observeer, voorkom verdrinking
Het klinkt misschien moeilijk, alleen probeer rustig te blijven. Paniek kan ervoor zorgen dat je fouten maakt of dat je zelf in gevaar komt. Kijk goed naar de situatie: waar is de persoon, hoe diep is het water, en zijn er andere mensen in de buurt om mee te helpen?
2. Bel onmiddellijk om hulp
Als er iemand is die de telefoon kan pakken, bel dan direct 112 (in Nederland en België) of het lokale alarmnummer. Geef duidelijk door:
- Wat er gebeurt (“Iemand dreigt te verdrinken”)
- De locatie (beschrijf zo precies mogelijk)
- Eventuele omstandigheden die belangrijk zijn (bijvoorbeeld stroming, afstand tot de kant)
3. Red de persoon zonder jezelf in gevaar te brengen
Het is cruciaal om je eigen veiligheid niet op het spel te zetten. Je kunt vaak het slachtoffer helpen zonder zelf het water in te gaan:
- Gebruik een voorwerp: gooi een reddingsboei, touw, plank of zelfs een lang stuk kleding aan waarmee de persoon zich kan vasthouden.
- Reik naar de persoon: als je dicht bij de kant staat, kun je een stok, tak of handdoek uitstrekken zodat de persoon zichzelf kan vasthouden.
- Laat de persoon zelf zwemmen: soms kun je instructies roepen (“Pak de stok!”) zodat de persoon actief kan meewerken.
Ga alleen het water in als het absoluut noodzakelijk is en je zeker weet dat je zelf kunt zwemmen en sterk genoeg bent om de persoon veilig te bereiken en terug te brengen.
4. Mensen redden vanuit een wak
Het redden van iemand uit een wak vereist extra voorzichtigheid, omdat het ijs dun kan zijn en je zelf snel in gevaar komt. Benader het wak altijd laag bij het ijs: kruip of lig plat op je buik om je gewicht te verdelen en schuif langzaam naar het slachtoffer.
Gebruik een lang voorwerp, zoals een tak, touw, stok of sjaal, zodat de persoon zich eraan kan vasthouden terwijl je hem uit het wak trekt. Trek nooit iemand met brute kracht omhoog zonder ondersteuning, omdat het ijs kan breken en jij of het slachtoffer opnieuw in gevaar komt. Roep altijd direct om hulp van anderen en bel de professionele hulpdiensten.
5. Eerste hulp aan de kant
Als je de persoon uit het water hebt gehaald, controleer dan hun ademhaling en bewustzijn:
- Niet ademend of bewusteloos? Begin onmiddellijk met reanimeren. Wissel 30 borstcompressies af met 2 beademingen.
- Ademt de persoon wel maar is bewusteloos? Leg hem/haar in de stabiele zijligging.
- Kijk uit voor onderkoeling: Verwijder natte kleding en dek de persoon toe met een deken of droge kleding.
Blijf bij het slachtoffer tot professionele hulp arriveert.
6. Preventie verdrinking
Voorkomen is altijd beter dan genezen. Let op kinderen en onervaren zwemmers, vermijd alcoholgebruik bij water, en zorg dat reddingsmiddelen aanwezig zijn bij zwemplekken. Het volgen van een EHBO-cursus en een reanimatietraining kan het verschil maken in een echte noodsituatie.
Benodigdheden preventie verdrinking:
- Zwemvaardigheid (zwemdiploma’s en regelmatige oefening)
- Actief toezicht (vooral bij kinderen en kwetsbare zwemmers)
- Reddingsmiddelen: reddingsboei, werplijn of touw
- Duidelijke veiligheidsregels bij water (niet rennen, niet duiken, samen zwemmen)
- Afzettingen en hekwerk bij open water (tuinen, vijvers, zwembaden)
- Antislipmateriaal bij zwembaden en steigers
- Waarschuwingsborden bij gevaarlijke plekken (stroming, dun ijs, diepte)
- Drijfhulpmiddelen: zwemvesten, arm- of borstbanden (geen vervanging voor toezicht)
- EHBO-kennis en reanimatietraining (CPR)
- Telefoon binnen handbereik om snel 112 te kunnen bellen
- Geschikte kleding en schoeisel bij water en ijs (tegen uitglijden en onderkoeling)
- Bewustwording van risico’s zoals alcoholgebruik bij water
Lees ook: Wat te doen als je auto te water raakt? Volg dit stappenplan.
Belangrijkste tip: Red altijd jezelf eerst. Een verdrinkend persoon kan in paniek komen en jou onbedoeld meesleuren. Gebruik hulpmiddelen en roep hulp als eerste stap.
Bronnen:
Rode Kruis, KNRM, Reddingsbrigade Nederland