Bron: © Canva
Ons drinkwater is al decennialang schoon en veilig. Maar de kwaliteit ervan staat onder toenemende druk. Volgens het RIVM duiken steeds meer chemische stoffen op in oppervlaktewater en in de bronnen van drinkwater. Hoe groot is het probleem en wat zijn de risico’s?
Lastiger om water langdurig veilig te zuiveren
In recente beoordelingen analyseert het instituut tientallen chemische stoffen die zijn aangetroffen in oppervlaktewater en in water dat wordt gebruikt voor drinkwaterproductie. Op steeds meer meetpunten nemen de concentraties toe. Dat maakt het lastiger om water langdurig veilig te zuiveren, aldus het RIVM.
Volgens het instituut is die toename geen toeval. Het gebruik van chemische stoffen in industrie, huishoudens en medische toepassingen groeit, terwijl Nederland voor drinkwater sterk afhankelijk is van oppervlaktewater. Die combinatie zorgt voor een voortdurende aanvoer van nieuwe, vaak moeilijk te verwijderen stoffen, meldt het RIVM.
Lees verder onder de video >>
Deze stoffen baren zorgen
Het RIVM beoordeelt 65 chemische stoffen die relevant zijn voor drinkwaterkwaliteit. Sommige daarvan springen eruit vanwege mogelijke gezondheidsrisico’s of omdat ze lastig uit het water te halen zijn. Het gaat onder meer om:
- Lithium, dat steeds vaker voorkomt door het gebruik van batterijen en bij langdurige blootstelling effecten op de nieren kan hebben.
- Bromaat, een stof die kan ontstaan tijdens waterbehandeling en bij langdurige inname het risico op kanker verhoogt.
- Dibroomazijnzuur, trichloorazijnzuur en N,N-dimethylsulfamide, stoffen die minder bekend zijn, maar volgens het RIVM problematisch vanwege mogelijke toxiciteit en beperkte zuiveringsmogelijkheden.
De concentraties liggen meestal onder de directe gezondheidsgrenzen, maar het RIVM benadrukt dat langdurige blootstelling aan een mix van stoffen extra aandacht vraagt. Vooral bij kinderen, ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid, stelt het RIVM.
Waarom zuiveren steeds lastiger wordt
Drinkwaterzuiveringen zijn ontworpen om bekende verontreinigingen zoals bacteriën, nitraten en zware metalen te verwijderen. De huidige stroom aan nieuwe chemische stoffen past daar niet altijd bij.
Sommige stoffen glippen door bestaande filters heen of vragen om extra zuiveringsstappen, meldt het RIVM. Dat maakt drinkwaterproductie complexer, duurder en gevoeliger voor verstoringen, aldus het instituut.
Wat doen overheid en waterbeheerders?
Volgens het RIVM is bronaanpak essentieel. Minder uitstoot betekent minder problemen aan het einde van de keten. Het instituut roept daarom waterschappen, Rijkswaterstaat en beleidsmakers op om strengere regels te stellen aan lozingen en om sneller in te grijpen bij nieuwe stoffen. Tegelijkertijd wordt ingezet op uitgebreidere monitoring en onderzoek naar de effecten van langdurige blootstelling aan chemische mengsels in drinkwater, stelt het RIVM.
Wat kun je zelf doen?
Hoewel Nederlands kraanwater veilig blijft, kun je zelf bijdragen aan het beperken van vervuiling. Lever medicijnen en batterijen altijd apart in en spoel ze nooit door het toilet, adviseert het RIVM. Wie extra zekerheid wil, kan een waterfilter gebruiken dat bepaalde stoffen gedeeltelijk reduceert, al blijft bronbescherming volgens het RIVM de belangrijkste stap.
Lees verder onder de video >>
Drinkwater vraagt blijvende aandacht
De boodschap van het RIVM is helder. Schoon drinkwater is geen vanzelfsprekendheid meer. Zonder aanvullende maatregelen nemen het aantal stoffen en de druk op zuiveringsinstallaties verder toe. Investeren in bronbescherming, innovatie en bewust gebruik van chemische producten is nodig om ook in de toekomst betrouwbaar drinkwater uit de kraan te garanderen, stelt het RIVM.
Bron:
RIVM
Eerder schreven wij >>
Jongeren twijfelen aan kraanwater: ‘leidingwater moet je filteren of kies voor flessenwater’
2 februari 2026 – Het vertrouwen in kraanwater neemt af, vooral onder jongeren. Drinkwaterbedrijven slaan alarm en zijn een landelijke campagne gestart om misverstanden en desinformatie over drinkwater recht te zetten. Is het echt nodig of gewoon een verdienmodel?
door Yvette Juch
Vertrouwen in kraanwater daalt
Uit recent onderzoek blijkt dat vooral jongeren tot 24 jaar twijfels hebben over de veiligheid van kraanwater. Een kleine groep maakt zich zelfs ernstige zorgen. Deze onzekerheid is mede gevoed door berichten op sociale media, waarin influencers suggereren dat leidingwater onveilig zou zijn of eerst gefilterd moet worden.
Ook dertigers sluiten zich daarbij aan. Zo koos een jonge moeder uit Gelderland lange tijd bewust voor flessenwater. Niet omdat kraanwater per se gevaarlijk zou zijn, maar uit een gevoel van wantrouwen en gemak. Dat gevoel leeft bij meer mensen, zo blijkt.
De tekst gaat verder onder de video’s >>
Campagne tegen desinformatie
Drinkwaterbedrijven zoals Vitens zijn daarom gestart met de online campagne Gaan met die kraan. Doel is om feitelijke informatie te delen over de kwaliteit en veiligheid van kraanwater. Volgens de bedrijven is het belangrijk om onjuiste beweringen te weerleggen, omdat deze het vertrouwen ondermijnen.
In de jaren ‘70 had de gemiddelde man 99 miljoen zaadcellen per milliliter
— Mees Wynants (@MeesWynants) October 10, 2025
Vandaag is dat de helft.
Tegen 2045 is de meerderheid onvruchtbaar.
Onder andere door medicijn- en anticonceptiepilresten in het kraanwater.
Pas op met wat je in je lichaam stopt. pic.twitter.com/JfRif38NOf
Kraanwater is toch niet helemaal schoon pic.twitter.com/h1t9qFJybx
— Yael (@GoedWeerGeniete) December 28, 2025
Hoe wordt kraanwater gecontroleerd?
Onderzoekers benadrukken dat kraanwater in Nederland tot de strengst gecontroleerde producten behoort. Er zijn meerdere controlelagen:
- metingen bij de bron, zoals rivierwater dat Nederland binnenkomt
- uitgebreide chemische analyses
- voortdurende controle van zuiveringsprocessen
- steekproeven bij mensen thuis
Soms komt er toch een waarschuwing, bijvoorbeeld bij de vondst van een bacterie. Dan volgt direct een kookadvies. Juist dat snelle ingrijpen laat volgens experts zien dat het controlesysteem werkt.
Filters en flessenwater
Online wordt vaak aangeraden om waterfilters te gebruiken voor kraanwater. Volgens onderzoekers is dat meestal onnodig en soms zelfs ongunstig, omdat slecht onderhouden filters juist bacteriën kunnen bevatten. Ook flessenwater is geen betere keuze: het wordt minder streng gecontroleerd en levert bovendien meer plastic afval op.
Waarom kraanwater te vertrouwen is
Drinkwaterbedrijven hebben geen commercieel belang bij misleiding. Ze moeten voldoen aan wettelijke normen die rekening houden met kwetsbare groepen, zoals baby’s en ouderen. Kraanwater is daardoor veilig, betaalbaar en milieuvriendelijk, aldus Vitens.
Bronnen:
Vitens, KWR reasearch institute, NOS
We schreven eerder over kraanwater >>
Waarom kraanwater beter is dan flessenwater – tips en weetjes
Kraanwater is in Nederland goedkoop, veilig en duurzaam. Flessenwater lijkt misschien gezonder, toch is dat vaak niet het geval. Ontdek waarom kraanwater goedkoper, milieuvriendelijker en net zo gezond is als flessenwater. Bespaar geld en reduceer plasticafval met eenvoudige keuzes.
door onze redactie
Kraanwater versus flessenwater: kosten en gemak
Kraanwater is aanzienlijk goedkoper dan flessenwater. Gemiddeld kost een liter kraanwater slechts 0,2 eurocent, terwijl een liter flessenwater tussen de 30 cent en 1,50 euro kan kosten. Wie dagelijks een liter drinkt, kan zo honderden euro’s per jaar besparen.
Flessenwater belast het klimaat
De productie, verpakking en transport van flessenwater zorgen voor veel CO₂-uitstoot. 1 glas flessenwater heeft dezelfde klimaatimpact als 70 glazen kraanwater. Daarnaast levert plasticafval een groot milieuprobleem op, vooral omdat niet alle flessen worden gerecycled.
Kraanwater voldoet aan alle eisen
Kraanwater in Nederland is van hoge kwaliteit en wordt regelmatig gecontroleerd. Hoewel flessenwater soms extra mineralen bevat, zijn die via een gevarieerde voeding al voldoende aanwezig. Bovendien geven plasticflessen microplastics af, terwijl deze in kraanwater nauwelijks voorkomen.
Filters zijn vaak overbodig
Waterfilters trekken bacteriën aan en verliezen na verloop van tijd hun effectiviteit. Voor de meeste huishoudens is het filteren van kraanwater dus niet nodig. Conclusie: Door kraanwater te drinken, bespaar je geld, verminder je plasticafval en draag je bij aan een duurzamere wereld.
Meningen over gezondheid van kraanwater verdeeld
Hoewel kraanwater in Nederland aan strenge kwaliteitseisen voldoet en dagelijks wordt gecontroleerd, blijven de meningen over de gezondheid ervan verdeeld.
Sommige mensen maken zich zorgen over de aanwezigheid van restjes van medicijnen, microplastics of metalen leidingen, ook al zijn deze in verwaarloosbare hoeveelheden aanwezig.
Voor wie extra zekerheid wenst, kan een filter toch uitkomst bieden.
Bronnen:
Voedingscentrum, Tappwater.