Bron: Canva. Sportende kinderen zijn nog steeds extra kwetsbaar voor intimidatie en misbruik.
Grensoverschrijdend gedrag komt in de sportwereld veel vaker voor dan lange tijd werd aangenomen. Uit nieuw onderzoek blijkt dat maar liefst 1 op de 3 sporters ermee te maken krijgt. Wat speelt er en waarom is het probleem zo structureel en hardnekkig? Het gaat daarbij om uiteenlopende vormen, van verbaal geweld en intimidatie tot seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Vooral jonge sporters en vrouwen blijken kwetsbaar. Het onderzoek sluit aan bij eerdere signalen uit binnen- en buitenland dat de sportcultuur op bepaalde plekken nog altijd onvoldoende veilig is.
Wat valt onder grensoverschrijdend gedrag?
Grensoverschrijdend gedrag is een breed begrip. Het omvat onder andere:
- Intimidatie of misbruik
- Pesten en vernedering
- Discriminatie en uitsluiting
- Fysiek of verbaal geweld
Volgens experts zit het probleem vaak niet alleen in individuele gevallen, het zit ook in de cultuur binnen teams en clubs. Er heerst soms een sfeer waarin bepaald gedrag wordt genormaliseerd. stelt een woordvoerder van een sportorganisatie.
Jongeren en topsporters extra kwetsbaar
Opvallend is dat jongeren relatief vaak slachtoffer zijn. Zij bevinden zich in een afhankelijkheidspositie ten opzichte van trainers en coaches. Zeker in de topsport kan de druk om te presteren ervoor zorgen dat grenzen vervagen.
Ook in internationale context is dit zichtbaar. Organisaties zoals International Olympic Committee en FIFA hebben de afgelopen jaren meerdere schandalen onderzocht en maatregelen aangekondigd.
“Sport moet een veilige omgeving zijn voor iedereen”, stelt het IOC in eerdere verklaringen. Toch blijkt uit onderzoeken dat die veiligheid lang niet altijd wordt ervaren.
Waarom blijft het probleem dooretteren?
Dat grensoverschrijdend gedrag zo vaak voorkomt, heeft meerdere oorzaken:
- Machtsverhoudingen tussen trainer en sporter
- Angst om te melden
- Gebrek aan duidelijke meldstructuren
- Cultuur van zwijgen of bagatelliseren
Veel sporters en verenigingen durven geen melding te maken uit angst voor repercussies of omdat ze denken dat het erbij hoort. Daardoor blijft een groot deel van de gevallen onder de radar.
“Het probleem zit dieper dan alleen incidenten”, meldt RTL Nieuws. “Het vraagt om structurele verandering binnen de sportwereld.”
Niet om het een of ander, maar het Mulierinstituut publiceerde in 2021 een onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag in sport, waaruit bleek dat 30% vd vrouwen daar in één jaar (!) mee te maken hadden.
— Roelien den Ouden (@RoeliendenOuden) March 4, 2026
En in het hier gelinkte noc/nsf onderzoek uit 2020 bleek 1 op de 6 mensen die…
Meer aandacht en maatregelen
De afgelopen jaren groeit de aandacht voor het onderwerp. In Nederland zetten organisaties zoals NOC*NSF en het Centrum Veilige Sport Nederland stappen om sport veiliger te maken.
Zo zijn vertrouwenscontactpersonen aangesteld, gedragscodes aangescherpt en meldpunten beter zichtbaar. Ook komt er meer aandacht voor preventie en bewustwording.
Toch benadrukken experts dat beleid alleen niet voldoende is. Cultuurverandering binnen clubs en teams is cruciaal.
Bewustwording groeit, het werk is nog niet klaar
Grensoverschrijdend gedrag blijft een groot probleem in de sport. De cijfers laten zien dat het geen uitzondering is, eerder een realiteit voor veel sporters.
Tegelijkertijd groeit de maatschappelijke aandacht en neemt de druk toe op sportorganisaties om in te grijpen. Dat biedt hoop, maar vraagt ook om blijvende inzet.
Uiteindelijk moet sport zijn wat het hoort te zijn. Een activeit plek waar plezier, respect en veiligheid centraal staan.
Bronnen:
RTL Nieuws, NOC*NSF, Omroep Gelderland