Bron: © IG politie-venray-gennpp. Illegaal vuurwerk.
Het aantal aanslagen met explosieven in Nederland laat in 2025 een lichte daling zien. Toch is er volgens betrokken instanties allerminst reden tot optimisme. Uit voorlopige cijfers van het Offensief tegen Explosies blijkt dat er dit jaar 1.525 (pogingen tot) aanslagen zijn geregistreerd. Dat zijn er 18 minder dan in 2024, toen de teller op 1.543 stond. De daling is marginaal en het totale aantal blijft zorgwekkend hoog.
We kunnen absoluut niet achterover leunen
Bewoners voelen zich lang onveilig
De gevolgen van explosies zijn groot. Woningen en bedrijfspanden raken zwaar beschadigd, hele straten worden afgezet en bewoners voelen zich langdurig onveilig. In sommige gevallen vallen er dodelijke slachtoffers of raken mensen ernstig gewond.
“Het is goed om te zien dat de stijgende lijn van de afgelopen jaren niet doorzet, maar we kunnen absoluut niet achterover leunen,” zegt Carola Schouten, burgemeester van Rotterdam en voorzitter van het Offensief tegen Explosies. “Het vereist blijvende aandacht en gezamenlijke inzet op alle fronten,” aldus Schouten.
Zwaar vuurwerk blijft grootste probleem
De meeste aanslagen worden gepleegd met zwaar, professioneel vuurwerk, zoals cobra’s, dat niet bedoeld is voor particulier gebruik. Het bezit en de verkoop aan consumenten zijn verboden, maar de beschikbaarheid blijkt in de praktijk groot. Criminelen maken daar gretig gebruik van bij intimidaties, afrekeningen en conflicten in het criminele circuit.
Het Offensief zet daarom stevig in op het terugdringen van deze illegale markt. Een belangrijk speerpunt is strengere Europese regelgeving. Europese burgemeesters pleiten gezamenlijk voor een track-and-trace-systeem, zodat beter te volgen is waar professioneel vuurwerk terechtkomt. Ook wordt aangedrongen op een aanscherping van de Europese pyrorichtlijn. De Europese Commissie heeft inmiddels aangegeven deze regels onder de loep te nemen, meldt het Offensief tegen Explosies.
Ko Minderhoud, nationaal coördinator vuurwerk bij de politie, pleit zelfs voor een totaalverbod: “Wij zien dat productielanden als Polen, Tsjechië en Italië met ons willen samenwerken. Alleen door de hele keten aan te pakken, kunnen we het probleem echt terugdringen,” stelt Minderhoud.
Daders zijn vaak jongeren
Opvallend is dat de daders van aanslagen vaak jongeren zijn. Zij bevinden zich regelmatig in een kwetsbare maatschappelijke of psychische situatie en laten zich verleiden door de belofte van snel geld. Om deze groep kleiner te maken, richt de aanpak zich nadrukkelijk op preventie.
In steden waar het probleem groot is, lopen programma’s als ‘Alleen jij bepaalt wie je bent’ en ‘Jongerenwerk op Zuid’. Jongerenwerkers, scholen, sportverenigingen en wijkagenten krijgen handvatten om het gesprek aan te gaan over de risico’s van explosieven en criminele ronseling. Ook wordt gewezen op het belang van Meld Misdaad Anoniem bij signalen van opslagplaatsen of verdachte activiteiten.
Lees verder onder het bericht >>
Netwerken oprollen
Niet alleen de uitvoerders, maar juist ook de opdrachtgevers en ronselaars moeten worden aangepakt. De Politie en het Openbaar Ministerie werken intensief samen om criminele netwerken bloot te leggen. “Iedere onderschepte zending cobra’s kan levens redden,” zegt hoofdofficier René de Beukelaer. “Daarom richten we ons steeds vaker op de mensen achter de schermen,” stelt De Beukelaer.
Gemeenten en nazorg
Gemeenten spelen een sleutelrol bij de aanpak en afhandeling van aanslagen. Zij zijn vaak als eerste ter plaatse en moeten zorgen voor veiligheid, communicatie en nazorg. Het Offensief ontwikkelde daarom een landelijk handelingskader met praktische en juridische richtlijnen. Ook het project Wijkkameraden helpt slachtoffers en omwonenden bij het verwerken van de impact en het afhandelen van schade.
Bronnen:
Politie.nl
Eerder schreven wij >>
Explosies in woonwijken lopen de spuigaten uit: kinderen ontvluchten huis
21 december 2023 – Het aantal explosies in Nederland is het afgelopen jaar bijna verdrievoudigd. De teller stond vorige week op 622. In heel 2022 waren dat er 228. Het gaat om explosies bij huizen, auto’s en bedrijfspanden. De angst onder de bevolking is groot.
Vooral het aantal ontploffingen in en rond Rotterdam loopt inmiddels de spuigaten uit. Onschuldige burgers zijn bang en raken gedupeerd: kinderen slapen niet meer en mensen durven hun hond niet meer op straat uit te laten. Burgemeesters bundelen samen met politie en justitie de krachten om het geweld een halt toe te roepen.
Brand in woning na explosie
De afgelopen dagen was het weer goed raak in de regio Rotterdam. Er waren explosies bij een kapperszaak in Barendrecht, waarbij ruiten werden vernield, bij een woning in Rotterdam-Vreewijk en een ontploffing bij een woning in Papendrecht, waarna brand uitbrak in de woning. De bewoners bleven ongedeerd. Een kat kwam om het leven. Vorige week waren maar liefst 6 explosies bij 1 en hetzelfde loodgietersbedrijf in Vlaardingen.
Kinderen ontvluchten hun huis
“Het loopt de spuigaten uit”, zegt burgemeester Bert Wijbenga van Vlaardingen in de talkshow Khalid en Sophie. “De explosies houden de stad in hun greep. Heel Vlaardingen staat op zijn kop.” De kinderen van de loodgieter zijn hun huis ontvlucht. Zijn moeder is volgens Wijbenga ergens anders gaan wonen. Het bedrijf heeft schade opgelopen. “En niemand weet wat de aanleiding is. Omwonenden zijn het spuugzat.”
Het begon met een handgranaat
NRC misdaadverslaggever Jan Meeus: “Over het algemeen gebeurt dit in het criminele circuit waar mensen boos op elkaar zijn. Maar dit heeft een ongekende omvang aangenomen. Het begon 10 jaar geleden met een handgranaat bij een Amsterdamse coffeeshop. De gemeente Amsterdam besloot toen zaken te zullen sluiten, waar dit soort incidenten zich zouden voordoen.”
Handgranaten vervangen door vuurwerk
Criminelen kregen door dat zo’n bestuurlijke maatregel, om een zaak te sluiten, een middel was om mensen af te persen. Meeus vertelt dat 3 jaar geleden werd begonnen met het in elkaar knutselen van bommen met cobra-vuurwerk. Handgranaten waren niet langer nodig, waardoor het maken en plaatsen van explosieven laagdrempeliger werd.
Kinderen via sociale media geronseld
Voor de explosies in de regio Rotterdam zijn al 186 jongeren opgepakt. “Kinderen vanaf 13 jaar worden via sociale media geronseld om een paar centen te verdienen, maar ze weten niet wat ze aanrichten”, zegt Wijbenga. Ze riskeren forse gevangenisstraffen van 1 tot 3 jaar. “We zullen jongeren beter moeten bijbrengen dat het een ontzettend stomme keuze is. Ze spelen met hun toekomst. Maar ergens stuurt iemand dit op afstand aan. Daar moeten we achteraan.”
Mankracht en tools ontbreken
De politie heeft tot nu toe nog weinig grip op de explosies. Mankracht en tools ontbreken. Politie en justitie geven volgens Wijbenga aan dat de rechtstaat met de ontploffingen wordt aangetast. Ze willen samen met de burgemeesters rond Rotterdam extra inspanningen leveren om daders op te sporen. “Het gaat hier om een strijd die we niet mogen verliezen”, aldus de Vlaardingse burgemeester.
Bronnen: Khalid en Sophie, NOS