Ga naar de inhoud

ISS-astronauten keren terug naar aarde door medische noodsituatie aan boord

ISS astronauten keren terug vanwege medische spoed Bron IG NASA ISS astronauten keren terug vanwege medische spoed 

Voor het eerst in de ruim 25-jarige geschiedenis van het International Space Station (ISS) moest een volledige bemanningsgroep voortijdig terugkeren naar de aarde vanwege een ernstige medische noodsituatie. Het incident toont aan hoe complex en risicovol ruimtevaart is, zeker wanneer het om de gezondheid van astronauten gaat. Wat was er zo dringend en welke impact heeft het?

Wat is er gebeurd?

Afgelopen week werd via een persconferentie van de NASA bekendgemaakt dat 4 astronauten van Crew 11, de Amerikanen Zena Cardman en Michael Fincke, de Japanner Kimiya Yui en de Rus Oleg Platonov, moesten terugkeren naar de aarde. Eén van hen kreeg een ernstige medische aandoening. Inmiddels is de toestand van de patiënt stabiel, maar uit privacyoverwegingen doet NASA geen uitspraak over wie het betreft of wat de precieze aandoening is.

NASA persconferentie

James Polk, medisch verantwoordelijke bij NASA, benadrukte tijdens de persconferentie: “Het is het beste om terug te keren naar de aarde voor behandeling.” De betreffende bemanningsleden vertrokken met een Crew Dragon-capsule en zijn veilig aangekomen op aarde.

Een kleinere groep astronauten, die in november met de Russische Sojoez-capsule arriveerde, blijft voorlopig aan boord van het ISS om de werkzaamheden voort te zetten.

Waarom is medische zorg in de ruimte zo complex?

Het internationale ruimtestation heeft wel een medische kit aan boord, maar die is absoluut niet te vergelijken met de uitrusting van een ziekenhuis op aarde. En hoe zit het met een arts aan boord? Voor de meeste medische situaties zijn er beperkte diagnose- en behandelmogelijkheden.

NASA-directeur Jared Isaacman vatte het treffend samen: “We respecteren de privacy van de astronaut, maar willen wel transparant zijn over de ernst van de situatie.” De beslissing om terug te keren werd genomen omdat de benodigde apparatuur voor diagnose en behandeling niet voorhanden is aan boord.

  • diagnostische middelen zijn beperkt tot basale controles zoals hartslag, bloeddruk en eenvoudige bloedtesten.
  • specialistische ingrepen of uitgebreide beeldvorming (zoals röntgenfoto’s of MRI) zijn simpelweg onmogelijk.
  • voor veel aandoeningen geldt: snelle repatriëring naar de aarde is noodzakelijk voor adequate behandeling en herstel.

Na het nemen van het besluit ontstaan de vragen: hoe snel kunnen ze handelen, wat betekent dat voor de missie, de kosten en wat is de impact op de planning?

Hoe snel kunnen ze handelen?

NASA kan bij een medische noodsituatie relatief snel handelen, maar niet onmiddellijk. De besluitvorming verloopt via vaste medische en operationele protocollen. Zodra duidelijk wordt dat de aandoening niet adequaat aan boord behandeld kan worden, wordt in overleg met artsen op aarde besloten tot repatriëring.

In dit geval was er al sprake van een geannuleerde ruimtewandeling, wat erop wijst dat de situatie al enige tijd werd gemonitord. Het daadwerkelijk terugkeren vergt vervolgens voorbereiding:

  • de Crew Dragon-capsule moet beschikbaar en gereed zijn,
  • de vluchtbaan moet veilig zijn,
  • weersomstandigheden op aarde moeten geschikt zijn voor landing.

Dat betekent dat NASA binnen dagen kan handelen, maar niet binnen uren zoals bij een medische evacuatie op aarde.

Wat betekent dit voor de missie?

De impact op de missie is aanzienlijk. Doordat 4 astronauten voortijdig zijn teruggekeerd, is de bemanning aan boord van het ISS tijdelijk sterk gereduceerd. Dit heeft directe gevolgen:

  • geplande experimenten worden uitgesteld of vertraagd;
  • de werkdruk voor de achterblijvende astronauten neemt toe;
  • sommige wetenschappelijke onderzoeken kunnen niet worden voortgezet vanwege personeelstekort;
  • geplande ruimtewandelingen en onderhoudswerkzaamheden komen op pauze te staan.

Hoewel het ISS operationeel blijft, verschuift de focus tijdelijk van onderzoek naar basiscontinuïteit en veiligheid.

Wat betekent dit voor de kosten?

Een vervroegde terugkeer brengt extra kosten met zich mee, al worden daar geen exacte bedragen over gecommuniceerd. Denk aan:

  • het versneld inzetten van een Crew Dragon-capsule;
  • extra operationele uren voor vluchtleiding en medische teams;
  • mogelijke vertraging of herplanning van experimenten, die vaak miljoenen kosten;
  • logistieke aanpassingen voor toekomstige bemanningswissels.

Hoewel veiligheid altijd prioriteit heeft, betekent dit soort incidenten onvermijdelijk een financiële tegenvaller voor de missie.

Gevolgen voor de planning

De missieplanning van het ISS is strak en maanden, soms jaren, vooruit vastgelegd. Door deze noodsituatie moet NASA:

  • experimenten herschikken of opnieuw plannen;
  • mogelijk extra missies of bemanningsvluchten inplannen;
  • taken herverdelen onder een kleinere bemanning;
  • rekening houden met herstel en herinzet van de teruggekeerde astronauten.

Dit soort verstoringen werkt vaak door in meerdere toekomstige missies, niet alleen in de huidige.

Ruimtewandelingen

Lees verder onder dit bericht van NASA >>

Lees ook: Sabotageacties Russen zetten het Westen op scherp, wat staat Nederland te wachten?

Impact op de missionplanning en het ISS

De medische noodsituatie had directe gevolgen voor de missieplanning van het ISS: een ruimtewandeling werd geannuleerd, de Crew Dragon-capsule moest vervroegd worden ingezet en de bezetting aan boord is tijdelijk tot een minimum beperkt, waardoor werkzaamheden en experimenten vertraging oplopen.

Hoewel medische incidenten in de ruimte eerder zijn voorgekomen, zoals een bloedstolsel bij een bemanningslid, is het uiterst zeldzaam dat een volledige bemanning voortijdig terugkeert. Het voorval onderstreept daarmee een fundamentele beperking van langdurige ruimtemissies: zolang complexe medische zorg alleen op aarde mogelijk is, blijft afstand een kritische factor en zijn nieuwe oplossingen onmisbaar voor toekomstige missies naar de maan en Mars.

Dit incident is een duidelijke waarschuwing voor commerciële ruimtetrips. Bij toeristische vluchten, met minder getrainde passagiers en beperkte medische voorzieningen, kan een noodgeval in de ruimte snel grote risico’s opleveren. Goede medische paraatheid blijft daarom cruciaal voor de veiligheid van commerciële ruimtevaart.