Draai voor klassieke weergave

Heerlijke variaties op de traditionele oliebol en verrassende weetjes

Oliebollen zijn niet weg te denken bij oudejaarsdag. Hoeveel weet jij eigenlijk over de traditionele oliebol? Wij verrassen je met vijf weetjes. En heb jij je buik een beetje vol van de klassieke oliebol met krentjes? Ga dan eens voor een verrassende variatie op de oliebol.

1. De geschiedenis van de oliebol

Oliebollen bestaan sinds de zeventiende eeuw, maar stammen af van de ‘oliekoek’, die waarschijnlijk al in de middeleeuwen gemaakt werd. De oliekoek werd gemaakt van hetzelfde soort deeg als de oliebol, maar werd gebakken in een klein laagje vet of raapolie, waardoor het een platte koek bleef. In de zeventiende eeuw kreeg Nederland door de kolonisatie beschikking over meer en betere olijfolie, waardoor het deeg in een grotere laag olie gebakken kon worden. Hierdoor ging de oliekoek een ronde vorm aannemen, waardoor de term ‘oliebol’ ontstond.

2. Oliebollen en oudejaarsavond

De oliebol werd pas in de negentiende eeuw een traditionele lekkernij op oudejaarsavond. De oliebol is een vullende en voedzame snack vooral in de koude wintermaanden. De lekkernij werd daarom vroeger rond oud en nieuw aan de armen uitgedeeld. Deze traditie is blijven hangen. Nog steeds eten we oliebollen voornamelijk rond de feestdagen.

3. Recept van de traditionele oliebol

Ingrediënten: 
Bloem, een snuf zout, eieren, roomboter, gedroogde gist, melk, basterdsuiker en poedersuiker. 

Bereidingswijze:

  1. Doe de bloem en het zout in een grote beslagkom.
  2. Meng de gist en de suiker met een beetje warme melk en doe dit bij de bloem. Giet beetje voor beetje de melk er bij zodat een gladde massa ontstaat.
  3. Roer nu de losgeklopte eieren er door tot ze volledig in het beslag zijn opgenomen.
  4. Voeg de gesmolten roomboter toe.
  5. Verdeel het beslag over 2 kommen en dek deze af met een warme, vochtige theedoek. Zet op een warme plaats en laat ongeveer een uur rusten.
  6. Verwarm de olie tot ongeveer 160 graden.
  7. Dompel de lepels even in de hete olie en maak hiermee kleine bergjes beslag. Laat ze voorzichtig in de olie glijden. Als de bollen niet uit zichzelf omdraaien, dompel ze dan een seconde onder; meestal draaien ze dan om.
  8. Schep de oliebollen uit de pan als ze egaal bruin zijn. Laat ze even boven de pan uitlekken en leg ze daarna in een schaal met keukenpapier. 
  9. Bestrooi de oliebollen pas met poedersuiker als ze voldoende afgekoeld zijn.

Ontzettend leuk om te maken. Maar het kan ook een stuk makkelijker: in iedere supermarkt kun je een pak kant-en-klare oliebollenmix kopen, waar je alleen water en eventueel krentjes aan hoeft toe te voegen.

4. Een oliebol is gezonder dan een appelflap

Het voelt best ongezond om zo’n gefrituurde bal van deeg te eten, toch zitten er minder calorieën in een oliebol dan men vaak denkt. Gemiddeld bevat één oliebol zo’n 135 kcal. Ter vergelijking: een appelbol bevat er 196, een krentenbol 167, en een appelflap 400 calorieën. Dan blijkt een oliebol toch écht de meest gezonde keuze van het stel.

5. Engelsen noemen het de ‘Dutch doughnut’

Oliebollen zijn een strikt Nederlandse traditie. In het buitenland zul je niet snel een oliebol tegenkomen. Dat betekent ook dat er in andere talen geen benaming voor de oliebol is. In het Engels wordt naar de oliebol verwezen met ‘Dutch doughnut’, oftewel: de Nederlandse donut. Dat is niet zo’n gekke vergelijking, want beide worden gemaakt door deeg te frituren.

Verassende variaties op de oliebol

Heb je zin in iets anders dan de klassieke oliebol? Er zijn gelukkig genoeg variaties op de traditionele variant te maken:

  1. Voeg wat cacaopoeder en stukjes hazelnoot aan het beslag toe.
  2. Laat de krenten en rozijnen in gekookt sinaasappelsap weken, in plaats van water. Voeg voor wat extra smaak wat sinaasappelmarmelade aan het beslag toe.
  3. Doe kleine stukjes appel en kaneel door het beslag.
  4. Je kunt hetzelfde met stukjes banaan doen.
  5. Chocola en hazelnoot oliebollen - door een eetlepel cacaopoeder en een handje fijngehakte hazelnoten toe te voegen.

Net als de oliebol is stamppot ook een typisch oer-Hollands gerecht. Wist jij deze feitjes over stamppot al?

Auteur: Quirine Brouwer