Draai voor klassieke weergave

Hoe controleer ik mijn huid op gevaarlijke moedervlekken

Een ongewoon vlekje op de huid is voor velen een herkenbaar discussiepunt. Volgens de meeste dermatologen wordt er te weinig gecontroleerd op vlekken, of dit nu om een moedervlek of een pigmentvlek gaat. Hoe vaak moet je je huid inspecteren op kwaadaardige vlekken en wanneer moet je je zorgen maken? 

Hoe houd ik mijn huid in de gaten?

Allereerst is het belangrijk om nieuwe vlekken in de gaten te houden. Kijk vervolgens naar de kleur en vorm van nieuwe en bestaande vlekken. Als een vlekje groter wordt, van vorm verandert, verschillende kleuren krijgt of simpelweg donkerder wordt, dan is er een kans dat het om een kwaadaardige vlek gaat. Houd tenslotte in de gaten of je vlek gaat jeuken, pijn doet, een open wond creëert of bloedt. Dit zijn signalen die erop wijzen dat je naar een deskundige moet gaan.

Wat zegt de kleur over mijn vlek?

Wanneer je een plekje hebt met een ongewone kleur, hoef je je niet direct zorgen te maken. De kleur zegt namelijk niets over de ernst van een vlekje. Het zou zomaar een doodgewone moedervlek, pigmentvlek of ouderdomsvlek kunnen zijn. Nu zijn we daar ook niet altijd even blij mee, maar ze doen in ieder geval geen kwaad. Mocht je toch twijfelen over een bepaald plekje, dan is de kleur van de vlek vaak wel een punt waaraan een deskundige kan afleiden wat het eventueel zou kunnen zijn.

Hoe vaak moet ik mijn huid controleren?

Het is belangrijk om regelmatig je huid te controleren op onregelmatigheden. Hoe vaak je je huid zelf moet controleren hangt van meerdere factoren af. Wanneer je een lichte huidskleur hebt bijvoorbeeld, is het verstandig om je huid vaker te keuren. Er zijn namelijk meer mensen met een lichte huid die huidkanker krijgen, dan met een donkere huid. Daarnaast hangt het van de zon af. Hoe vaker jouw huid wordt blootgesteld aan de zon, hoe belangrijker het is om je huid regelmatig te inspecteren. De zon is tot op de dag van vandaag de belangrijkste oorzaak van huidkanker. Ook is het essentieel om herhaaldelijk te controleren als huidkanker eerder is voorgekomen binnen de familie. 

Vraag je partner of een familielid om lichaamsdelen te controleren die je zelf niet zo goed kunt zien, zoals bijvoorbeeld je rug. Controleer ten eerste of er geen nieuwe plekjes zijn ontstaan, en controleer daarna je bestaande moedervlekken op kleur, vorm en andere onregelmatigheden. Een eenvoudige tool om dit te doen is de SkinVision App. Deze medische app werkt via de camera van je smartphone. Maak een foto van een plekje op je huid, en laat het beoordelen door het algoritme van SkinVision. Binnen 30 seconden hoor je of je een verhoogd risico hebt, en welke vervolgstappen je kunt nemen. Veel zorgverzekeringen hebben in hun app ook zo’n handige tool staan. Vraag dit na bij je zorgverzekering. 

Wat zijn de kwaadaardige huidvlekken?

De meest voorkomende kwaadaardige vlekken zijn basaalcelcarcinoom, plaveiselcelcarcinoom en melanoom. Gelukkig zijn deze soorten huidvlekken goed te behandelen. De basaalcelcarcinoom ontstaat voornamelijk bij overmatige blootstelling aan de zon. Het kan eruitzien als een glazig bultje of een wondje dat niet lijkt te genezen. Het plaveiselcelcarcinoom ziet eruit als een wratje met schilferige plekjes, wat mogelijk gaat zweren. Dit is er één die kan uitzaaien en daarom nauwkeurig behandeld moet worden. Het melanoom is een makkelijk bloedende, bruin zwarte vlek. Deze kan als pijnlijk worden ervaren, jeuken en ook zweren. Het melanoom is een zeer kwaadaardige tumor die kan uitzaaien. Bij twijfel altijd de huisarts raadplegen!

Huidkanker, dit moet je erover weten en zo ziet het eruit 

Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Jaarlijks komen er in Nederland zo’n 70.000 nieuwe patiënten bij en dat aantal zal de komende jaren nog meer toenemen.  Wetenschappers voorspellen een toename van 5 procent ieder jaar. Dat betekent dat de kans dat iemand huidkanker krijgt tijdens zijn of haar leven op dit moment 1 op 5 is, en dit gaat de komende jaren richting 1 op 4. In het geval van huidkanker is het ongelofelijk belangrijk er tijdig bij te zijn. Huidkanker komt het vaakst voor op plekken van het lichaam die veel zonlicht krijgen, zoals het gezicht, de romp, handen, armen en benen, maar kan in principe overal op het lichaam ontstaan. De verschillende vormen van huidkanker zien er anders uit.

Basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom zijn vaak bobbeltjes met een lichtere kleur, bijvoorbeeld bleekroze of rozerood. Ook kunnen deze eruit zien als een klein wondje wat niet overgaat, of als een ruw/verhoornd plekje op de huid. Een melanoom heeft vaak meerdere kleuren zoals bijvoorbeeld verschillende tinten bruin of zwart, of zelfs rood. Daarnaast kunnen de vlekjes jeuken of bloeden.

Hoe voorkom ik huidvlekken?

Er zijn zeker tips die helpen huidvlekken te voorkomen. De belangrijkste is: bescherm je huid tegen de zon. Een overmatige blootstelling aan de zonnebank of de natuurlijke zon kan problemen veroorzaken. Zelfs wanneer je goed verscholen denkt te zitten onder een parasol, ben je niet geheel veilig. UV-stralen gaan ook door een parasol heen. Smeer je ook in wanneer je in de schaduw zit. Gebruik in de zon minstens factor 30 en smeer jezelf elke 2 uur opnieuw in. Ook in de winter of wanneer het bewolkt is, is het aan te raden om het gezicht, hals en handen in te smeren. 

Naast blootstelling aan zonlicht spelen ook huidtype en erfelijkheid een rol. Daarom is het belangrijk regelmatig je huid in de gaten te houden. Vertrouw je het niet? Maak dan een afspraak bij de huisarts voor verder onderzoek.

Tip: het kan geen kwaad om het hele jaar door zonnebrandcrème te dragen. Verzorg je huid eerst met een dagcrème waarna je er een dun laagje zonnebrand overheen smeert of kies voor een dagcrème met factor. 

Let op: Startpagina geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.

Lees ook:

Auteur: Anouk Bruel, Ilse Bloemendal

Bronnen: Thuisarts, Checkjevlekje.nl, Ghz.nl, Mmc.nl en Skinvision.nl.